Sylwetki nieletnich sprawców, wobec których sąd orzekł umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub zakładzie poprawczym

Zgłoś artykuł

PDF

Słowa kluczowe

nieletni
sylwetki nieletnich
młodzieżowy ośrodek wychowawczy
zakład poprawczy
czynniki ryzyka
czynniki ochronne
czyn karalny
kryminologia

Jak cytować

Włodarczyk-Madejska, J. (2017). Sylwetki nieletnich sprawców, wobec których sąd orzekł umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub zakładzie poprawczym. Archiwum Kryminologii, (XXXIX), 273–314. https://doi.org/10.7420/AK2017J

Abstrakt

The article analyses the profiles of youth offenders with regard to whom courts in 2014 ruled one of the most severe penal measures specified in art. 6 of the Law on juvenile justice of 26 October 1982, i.e. placement in a youth care centre or youth correctional facility. The analysis was carried out using materials collected in the course of research at the National Institute of Justice for the Ministry of Justice within the framework of the project ‘Application of educational measures in the form of placement in youth care facilities and of correctional measures by family and youth courts in light of statistical data and court record research’. The research sample consisted of 397 juveniles (319 boys and 78 girls), who had been brought before a court for criminal offenses (demoralisation was indicated only in 75 of the cases). Information was also collected on 60 other juveniles with regard to whom the court had ruled non-isolation education measures or had discontinued proceedings. Due to the sizable disproportion between the two groups, the latter group was only used for comparative purposes at the stage of compiling the final report. It is not discussed in the article.For the purposes of the study, the notion of ‘juvenile profile’ was defined using the following variables: sex, age, school level, place of residence, problem behaviour at school and outside school, previous interaction with the system of justice, previously applied education measures and the nature of the offense. This ‘profile’ was supplemented by a description of the juvenile’s environment, including family structure, parents’ education and employment status, living conditions and occurring problems. A brief overview of Polish and international literature concerning the risk and protective factors when it comes to youth offenders confirms that it is useful to consider these two elements together. The aim of the analysis was to find out who were the offenders with regard to whom courts had ruled one of the most severe measures under art. 6 of the Juvenile law. Eight detailed research questions were formulated. Most of them came down to determining whether variables such as sex, age, school level, place of residence, negative behaviour in school or outside of school, previous experiences with juvenile courts and problems in the family had any influence on a higher incidence of offending. One of the questions was related to whether certain risk factors in the subjects’ family environment occurred more frequently depending on sex. Correlation between the variables was tested using cross tables and Cramer’s V and Phi statistical measures. Also included is a statistical analysis of juvenile delinquency based on the data of the Polish National Police Headquarters and of the Ministry of Justice.It was found that the juveniles with regard to whom the most severe measures had been ruled in 2014 were mostly boys who had committed criminal offenses, mostly property crimes, at the age of 15-16. They were middle school (gimnazjum) students, living in cities, causing problems both in school and beyond. More than half had previously come into conflict with the law and had previously been sentenced to different education measures. On average, one in two was growing up in a full family (whether biological, adoptive or reconstructed), in which the income did not exceed the national average. The living conditions of around half of them were average, while the family environment was characterised by various problems, ranging from substance abuse, criminality and prison sentences to domestic violence. Although the studied boys and girls presented a similar picture, a more detailed analysis of certain variables made it possible to bring out significant differences. These differences are visible when it comes to the reasons for launching proceedings before a court, the age at which the offense was committed, the problems caused, previous contacts with the law, as well as the type and frequency of previously applied education measures. The risk factors in the family environments of boys and girls were also largely the same. The only difference was the intensity of their occurrence – decidedly higher in the families of juvenile boys. This means that the boys had grown up in worse living conditions, their parents were less educated were rarely employed. The intensity of problems related to substance abuse, a criminal record and domestic violence in their homes was also higher.

https://doi.org/10.7420/AK2017J
PDF

Bibliografia

Bartkowicz Z., Agresywność, kompetencje społeczne i samoocena resocjalizowanych nieletnich a ich przestępczość w okresie dorosłości, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2013.

Błachut J., Gaberle A., Krajewski K., Kryminologia, Wydawnictwo Arche, Gdańsk 2007.

Burke R.H., Young People, Crime and Justice, Willan Publishing, 2008.

Carlsson C., Sarnecki J., An introduction to life-course criminology, Sage Publications, London 2016.

Czarnecka-Dzialuk B., Drapała K., Więcek-Durańska A., Odpowiedzialność nieletnich za czyny z art. 10 § 2 k.k. przed sądem rodzinnym i przed sądem karnym, „Archiwum Kryminologii” 2012, t. XXXIV, s. 275-365, https://doi.org/10.7420/AK2012H

Drapała K., Kulma R., Powrotność do przestępstwa nieletnich opuszczających zakłady poprawcze (raport z badań), „Prawo w działaniu” 2014, t. 19, s. 204-246.

Farrington D.P., The development on offending and antisocial behaviour from childhood. Key findings from the Cambridge Study in Delinquent Development, „Journal of Child Psychology and Psychiatry” 1995, t. 360, nr 6, s. 929-964.

Gaś Z.B., Charakterystyka projektu badawczego [w:] Z.B. Gaś (red.) Efektywność instytucjonalnych form pomocy na rzecz młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym, Pracownia Wydawnicza Fundacji "Masz Szansę", Lublin 2008.

Grzyb M., Habzda-Siwek E., Płeć a przestępczość. O problemie dysproporcji płci wśród sprawców przestępstw z użyciem przemocy, „Archiwum Kryminologii” 2013, t. XXXV, s. 95-135, https://doi.org/10.7420/AK2013D.

Hollin C., Browne D., Palmer E., Przestępczość wśród młodzieży. Rozpoznanie zjawiska, diagnozowanie i profilaktyka, przeł. Ewa Jusewicz-Kalter, Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004.

Kiliszek E., Czynniki ryzyka sprzyjające niedostosowaniu społecznemu i przestępczości nieletnich, „Profilaktyka społeczna i resocjalizacja” 2013, nr 21.

Kiliszek E., Kontekst rodzinny w kształtowaniu się negatywnych postaw społecznych młodzieży [w:] G. Kudlak (red.), Instytucjonalna resocjalizacja nieletnich. Wyzwania i perspektywy rozwoju, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2016.

Klaus W., Dziecko przed sądem, Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009.

Kołakowska-Przełomiec H., Wójcik D., Selekcja nieletnich przestępców w sądach rodzinnych, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław 1990.

Korcyl-Wolska M., Postępowanie w sprawach nieletnich w Polsce, Zakamycze, Kraków 2001.

Ostaszewski K., Rusecka-Krawczyk A., Wójcik M., Co chroni młodzież przed ryzykownymi zachowaniami? Badania warszawskich gimnazjalistów, Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, https://www.researchgate.net/profile/Krzysztof_Ostaszewski/publication/267228564_Co_chroni_mlodzieS_przed_ryzykownymi_zachowaniami_Badania_warszawskich_gimnazjalistow/links/545b414d0cf2c46f6643b874.pdf?origin=publication_detail.

Ostrihańska Z., Szamota B., Wójcik D., Młodociani sprawcy przestępstw o charakterze chuligańskim, Polska Akademia Nauk, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1982.

Raś D., Przestępczość i wychowanie w dwudziestoleciu międzywojennym. Wybór tekstów, Wydawnictwo Impuls, Kraków 2011.

Rzeplińska I., Sylwetki społeczne nieletnich – późniejszych dorosłych sprawców przestępstw, „Archiwum Kryminologii” 2007-2008, t. XXIX-XXX, s. 409-415, https://doi.org/10.7420/AK2007-2008AF.

Statystyki Ministerstwa Sprawiedliwości: „Nieletni według wieku i płci – prawomocne orzeczenia w latach 2008-2015”, https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie/.

Strzembosz A., Zapobieganie niedostosowaniu społecznemu dzieci i młodzieży, Instytut Badania Prawa Sądowego, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1979.

Włodarczyk-Madejska J., Przestępczość nieletnich i sądowa reakcja na nią w świetle danych statystycznych [w:] K. Buczkowski, W. Klaus, P. Wiktorska, D. Woźniakowska-Fajst (red.), Zmiana i kontrola. Społeczeństwo wobec przestępczości, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2016.

Włodarczyk-Madejska J., Stosowanie środka wychowawczego w postaci umieszczenia w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych oraz środka poprawczego w świetle danych statystycznych i badań aktowych, raport z badań Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości: http://www.iws.org.pl/pliki/files/W%C5%82odarczyk-Madejska%20J_Stosowanie%20%C5%9Brodka%20wychowawczego.pdf.

Wojnarska A., Kompetencje komunikacyjne nieletnich, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie, Lublin 2013.

Woźniakowska-Fajst D., Nieletnie. Niebezpieczne, niegrzeczne, niegroźne?, Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2010.

Woźniakowska-Fajst D., Resocjalizacja i prewencja: doświadczenia programu Nurse-Family Partnership [w:] G. Kudlak (red.), Instytucjonalna resocjalizacja nieletnich. Wyzwania i perspektywy rozwoju, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2016.

Żabczyńska E., Przestępczość dzieci, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1983.

Art. 11 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1231.) przyznaje autorskie prawa majątkowe do utworu zbiorowego (w tym publikacji periodycznej) wydawcy, zaś do poszczególnych części mających samodzielne znaczenie - ich twórcom. Pomimo, że przeważnie na treść utworów zbiorowych składają się utwory wielu autorów, to inicjatorem ich powstanie jest wydawca, któremu ustawa przyznała autorskie prawa majątkowe do całości takiego utworu jako takiego, czyli prawo do decydowania o sposobach eksploatacji i otrzymywania wynagrodzenia. Do poszczególnych części utworu zbiorowego, poszczególnych utworów, prawo przysługuje ich twórcom, chyba że przeniosą je na wydawcę.

Na platformie udostępniane są poszczególne artykuły wraz z zestawem metadanych tylko jeżeli autorzy wyrazili zgodę na wykorzystanie utworu (publikacji naukowej) na tym polu eksploatacji. Dostrzegając korzyści społeczne, jakie daje otwarty bezpłatny dostęp do publikacji prawniczych, Instytut Nauk Prawnych PAN jako Wydawca czasopisma, korzystając z legitymacji ustawowej,  zadecydował o opublikowaniu całych woluminów periodyku.

Autorzy artykułów opublikowanych w czasopiśmie, zainteresowani udostępnieniem publikacji w sposób otwarty, proszeni są o kontakt z Wydawcą w sprawie zawarcia umowy licencyjnej.

Pobrania

Download data is not yet available.