Sylwetki społeczne nieletnich – późniejszych dorosłych sprawców przestępstw

Zgłoś artykuł

PDF

Słowa kluczowe

nieletni
przestępczość nieletnich
badania kryminologiczne
sprawcy przestępstw
czyn karalny
juveniles
juvenile delinquency
perpetrator
punishable act

Jak cytować

Rzeplińska, I. (2008). Sylwetki społeczne nieletnich – późniejszych dorosłych sprawców przestępstw. Archiwum Kryminologii, (XXIX-XXX), 409–415. https://doi.org/10.7420/AK2007-2008AF

Abstrakt

Autorka artykułu przygląda się sytuacji społecznej nieletnich odpowiadających za przestępstwa przed sądem rodzinnym, którzy dopuścili się popełnienia czynu zabronionego już jako osoby dorosłe. I. Rzeplińska stara się odpowiedzieć na pytanie, jakie były społeczne i rodzinne uwarunkowania sytuacji badanych nieletnich – dorosłych przestępców, które mogły być tożsame z czynnikami ryzyka pchającymi ich do rozpoczęcia kariery przestępczej. Celem artykułu jest zbadanie ówczesnej wiedzy instytucji (przede wszystkim sądu dla nieletnich),jaką posiadały w momencie orzekania o ich czynach. Tekst skupia się przede wszystkim na analizie porównawczej społecznych sylwetek nieletnich. Autorka artykułu porównuje sytuację nieletnich przestępców, którzy zostali skazani jako dorośli, z sytuacją nieletnich przestępców, którzy później jako dorośli nie zostali zarejestrowani w Krajowym Rejestrze Karnym. Punktem wyjścia są wnioski pochodzące z przeprowadzonych przez autorkę badań aktowych, wśród których zbadane zostały: opinie dotyczące rodziny nieletnich przestępców, opinie dotyczące nieletniego, a zwłaszcza jego sytuacji szkolnej, ewentualnych problemów wychowawczych, odnotowywaniu przez policję. Dodatkowy zestaw danych zawiera informacje dotyczące środków stosowanych wobec nieletniego przez instytucje, w tym opinie Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego. Autorka zaznacza przy tym, że opinie dotyczące środków oddziaływania wobec nieletnich pojawiały się sporadycznie.Z tekstu wynika, że nieletni rzadko kierowani byli do Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego. Podstawę materiału empirycznego prezentowanego w artykule stanowiło ogólnopolskie badanie przeprowadzone w 2005 roku, którego przedmiotem były akta spraw, dotyczące grupy 771 nieletnich (79 dziewcząt i 692 chłopców) w wieku od 13 do 16 lat, których sprawy były zarejestrowane w 2000 roku w sądach dla nieletnich. Nieletnich, którzy jako dorośli popełnili czyny przestępcze, a co za tym idzie „kontynuowali” karierę przestępczą i trafili do Krajowego Rejestru Karnego było odpowiednio 16,5% kobiet oraz 46,2% mężczyzn. Autorka tekstu zwraca uwagę na brak informacji w aktach dotyczących dokumentów nieletnich takich jak: wywiad środowiskowy, opinia kuratora i innych instytucji, które miały do czynienia z nieletnimi, a których informacje mogły znacząco ulepszyć tworzenie ich sylwetek i przybliżyć sytuację rodzinną i społeczną. I. Rzeplińska wątpi w skuteczność orzeczeń sądów dla nieletnich, w których stosowano art. 21 §2 ustawy o postępowaniu wobec nieletnich, czyli niewszczynanie lub umorzenie wszczętego postępowania ze względu m.in. na orzeczone we wcześniejszej sprawie środki wobec nieletniego. Z orzecznictwa wynikało, że mimo tego, iż nieletni wykonywali orzeczone wobec nich już środki, nie przeszkadzało im to w popełnieniu następnego przestępstwa.Wnioski zaprezentowane przez autorkę dotyczą przede wszystkim konieczności zmiany reakcji sądów poprzez poszerzenie katalogu metod odziaływania wychowawczego na nieletnich. Jedną z propozycji jest kompleksowe wpływanie na nieletniego poprzez stosowanie środków obejmujących jego najbliższe otoczenie w postaci np. dozoru kuratorskiego.

 

The author looks at the social situation of juveniles held accountable for crimes before a family court who have committed a criminal act as adults. Rzeplińska tries to investigate the social and family conditions of the juveniles examined – adult offenders – which could have also been the risk factors pushing them to start a life of crime. The goal of the article is to investigate the knowledge of the institutions (primarily the juvenile courts) that they had at the time of adjudicating their acts. The text focusses mainly on a comparative analysis of the social profiles of juveniles. The author compares the situation of juvenile offenders who were sentenced as adults with the situation of juvenile offenders who later, as adults, were not registered in the National Criminal Register. The starting point is the conclusions from the file research conducted by the author, among which the following have been examined: opinions on the family of juvenile delinquents, opinions on the juvenile – especially on his/her school situation – possible behavioural problems, and his/her being recorded by the police. An additional set of data contains information on measures applied to the minor by institutions, including the opinions of the Family Diagnostic and Consultation Centre. The author notes, however, that opinions on the instruments of influence on minors appeared sporadically. The text shows that minors were rarely referred to the Family Diagnostic and Consulting Centre. The source of the empirical material presented in the article was a nationwide survey conducted in 2005, which covered case files on a group of 771 minors (79 girls and 692 boys) aged 13–16 whose cases were registered in 2000 in juvenile courts. Juveniles who committed criminal acts as adults, and consequently ‘continued’ their criminal career and ended up in the National Criminal Register,comprised 16.5% of the women and 46.2% of the men. The author of the text remarks on the missing information in the juveniles’files – such as community interview orthe opinions of the probation officer and other institutions which dealt with the juveniles and whose information could have significantly improved the creation of their profiles and helped us understand their family and social situation. Rzeplińska doubts the effectiveness of juvenile court decisions in which Article 21 §2 of the Act on proceedings against minors was applied, namely the non-initiation or termination of proceedings due to, for example, measures imposed on a minor in an earlier case. The jurisprudence showed that despite the fact that juveniles had already complied with the measures imposed on them, it did not prevent them from committing another crime. The conclusions presented mainly concern the need to change the reaction of courts by extending the range of methods of educating minors. One of the suggestions is to comprehensively influence juvenilesby applying measures that encompass their family and friends, such as probation.

https://doi.org/10.7420/AK2007-2008AF
PDF

Bibliografia

Kemshall H., Risks, rights and justice. Understanding and responding to youth risk, „Youth Justice. An International Journal” 2008, t. 8, nr 1.

Rzeplińska I., Obraz przestępczości nieletnich w Polsce w badaniach kryminologicznych – przed i po transformacji, „Archiwum Kryminologii” 2005-2006, t. XXVIII, s. 331-343, https://doi.org/10.7420/AK2005-2006V.

Rzeplińska I., Współcześni nieletni sprawcy czynów karalnych – późniejsi dorośli przestępcy [w:] M. Andrzejewski et al. (red.), Księga Jubileuszowa Profesora Tadeusza Smyczyńskiego, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”, Toruń 2008.

Art. 11 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1231.) przyznaje autorskie prawa majątkowe do utworu zbiorowego (w tym publikacji periodycznej) wydawcy, zaś do poszczególnych części mających samodzielne znaczenie - ich twórcom. Pomimo, że przeważnie na treść utworów zbiorowych składają się utwory wielu autorów, to inicjatorem ich powstanie jest wydawca, któremu ustawa przyznała autorskie prawa majątkowe do całości takiego utworu jako takiego, czyli prawo do decydowania o sposobach eksploatacji i otrzymywania wynagrodzenia. Do poszczególnych części utworu zbiorowego, poszczególnych utworów, prawo przysługuje ich twórcom, chyba że przeniosą je na wydawcę.

Na platformie udostępniane są poszczególne artykuły wraz z zestawem metadanych tylko jeżeli autorzy wyrazili zgodę na wykorzystanie utworu (publikacji naukowej) na tym polu eksploatacji. Dostrzegając korzyści społeczne, jakie daje otwarty bezpłatny dostęp do publikacji prawniczych, Instytut Nauk Prawnych PAN jako Wydawca czasopisma, korzystając z legitymacji ustawowej,  zadecydował o opublikowaniu całych woluminów periodyku.

Autorzy artykułów opublikowanych w czasopiśmie, zainteresowani udostępnieniem publikacji w sposób otwarty, proszeni są o kontakt z Wydawcą w sprawie zawarcia umowy licencyjnej.

Pobrania

Download data is not yet available.