Make a Submission
No. XLVII/1 (2025)
Articles

The Expectations and Needs of Victims towards the Justice System

PDF (Polish)
  • Dr hab. Witold Klaus, prof. INP PAN,
  • Łukasz Kuliński
Dr hab. Witold Klaus, prof. INP PAN
Institute of Law Studies of the Polish Academy of Sciences
Łukasz Kuliński
Institute of Law Studies of the Polish Academy of Sciences

Published 2025-11-26

Keywords

  • victimology,
  • victim,
  • victimization,
  • Victim Support Assistants,
  • survivor

Copyright (c) 2025 Dr hab. Witold Klaus, prof. INP PAN, Łukasz Kuliński

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

How to Cite

“The Expectations and Needs of Victims towards the Justice System: The Expectations and Needs of Victims Towards the Justice System” (2025) Archives of Criminology, (XLVII/1), pp. 39–77. doi:10.7420/AK2025.03.
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

Abstract

Polish victimology primarily focuses on the rights and procedural guarantees of victims, while less often giving voice to the victims themselves. In this article, we aim to present the perspec­tives of victims and to describe their needs and expectations regarding the justice system. The article is one of three texts (cf. Kopeć, Woźniakowska, Wzorek 2025; Francuzik, Szulecka 2025) presenting an evaluation of a pilot victim support program implemented by the Foundation for the Assistance of Crime Victims and the Emergency Service for Victims of Domestic Violence, “Niebieska Linia.” The evaluation involved interviews with victims of violence in close relationships, representatives of the justice system, and victim support professionals. We show that victims perceive the justice system as a complex whole. Their key needs and expectations include being heard, having their harm acknowledged, and feeling safe.

PDF (Polish)

References

  1. Beccaria C. (1959). O przestępstwach i karach [About crimes and punishments]. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.
  2. Bieńkowska E. (2015). ‘Indywidualna ocena służąca ustaleniu szczególnych potrzeb ofiar w zakresie ochrony – kontrowersje wokół instytucji oraz propozycja jej wdrożenia’ [The individual assessment as a tool for identifying victims’ special protection needs – controversies surrounding the institution and a proposal for its implementation]. W L. Mazowiecka (red.) Indywidualna ocena służąca ustaleniu szczególnych potrzeb ofiar przestępstw w zakresie ochrony [Individual assessment aimed at identifying the specific protection needs of victims of crime]. Warszawa: Wolters Kluwer, s. 80–102.
  3. Bieńkowska E. (2018). Wiktymologia [Victimology]. Warszawa: Wolters Kluwer.
  4. Bottoms A. (2010). ‘The ‘duty to understand’: What consequences for victim partici¬pation?’. W A. Bottoms i J. Roberts (red.) Hearing the Victim. Adversarial Justice, Crime Victims and the State. Cullompton: Willan Publishing, s. 17–45.
  5. Boudreaux E., Kilpatrick D.G., Resnick H.S., Best C.L. i Saunders B.E. (1998). ‘Criminal victimization, posttraumatic stress disorder, and comorbid psycho¬pathology among a community sample of women’. Journal of Traumatic Stress 11(4), s. 665–678. https://doi.org/10.1023/a:1024437215004
  6. Burdziej S. (2017). Sprawiedliwość i prawomocność: o społecznej legitymizacji wła¬dzy sądowniczej [Justice and legitimacy: On the social legitimacy of judicial authority]. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
  7. Christie N. (1977). ‘Conflicts as property’. The British Journal of Criminology 17(1), s. 1–15.
  8. Czarkowska M. (2014). Przeciwdziałanie przemocy wobec kobiet w rodzinie w prak¬tyce organów ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innych instytucji [Preventing domestic violence against women in the practice of law enforcement, the justice system and other agencies]. Warszawa: LexisNexis.
  9. Czarnecki P. (2021a). ‘Aktywność pokrzywdzonego w zaskarżaniu decyzji proceso¬wych’ [Victim activity in appealing procedural decisions in the Polish legal system]. W A. Światłowski i P. Czarnecki (red.) Pokrzywdzony jako uczestnik postępowań represyjnych: czwarty wierzchołek trójkąta? [The victim as a partic¬ipant in repressive proceedings: The fourth corner of the triangle?]. Warszawa: C.H. Beck, s. 277–290.
  10. Czarnecki P. (2021b). ‘Pokrzywdzony w oczach osób wykonujących zawody prawnicze w sprawach karnych’ [The perception of victims by legal practitioners in crimi¬nal proceedings]. W A. Światłowski i P. Czarnecki (red.) Pokrzywdzony jako uczestnik postępowań represyjnych: czwarty wierzchołek trójkąta? [The victim as a participant in repressive proceedings: The fourth corner of the triangle?]. Warszawa: C.H. Beck, s. 43–88.
  11. Dadak W. (2021). ‘Pokrzywdzony w procesie karnym z perspektywy wiktymologii’ [The victim in criminal proceedings from a victimological perspective]. W A. Świa¬tłowski i P. Czarnecki (red.) Pokrzywdzony jako uczestnik postępowań represyjnych: czwarty wierzchołek trójkąta? [The victim as a participant in repressive proceed¬ings: The fourth corner of the triangle?]. Warszawa: C.H. Beck, s. 3–15.
  12. Dijk J. van (2009). ‘Free the victim: A critique of the western conception of vic¬timhood’. International Review of Victimology 16(1), s. 1–33. https://doi. org/10.1177/026975800901600101
  13. Dijk J. van, Kesteren J. van i Smit P. (2007). Criminal Victimisation in International Perspective: Key Findings from the 2004–2005 ICVS and EU ICS. Den Haag: WODC. http://dx.doi.org/10.15496/publikation-6621
  14. Dudka K. (2006). Skuteczność instrumentów ochrony praw pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym w świetle badań empirycznych [The effective¬ness of instruments for protecting victims’ rights in pre-trial proceedings in light of empirical studies]. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
  15. Dudka K. i Artymiak G. (2012). Sytuacja pokrzywdzonego w procesie karnym, ze szczególnym uwzględnieniem roli oskarżyciela posiłkowego i powoda cywilnego [The position of the victim in criminal proceedings, focusing on the roles of the auxiliary prosecutor and civil claimant]. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości. Dostęp online: https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2018/08/IWS_Dudka-K¬-Sytuacja-pokrzywdzonego-w-procesie-karnym.pdf [23.06.2025].
  16. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiająca normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępująca decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW. Dz.Urz. UE z 14.11.2012 r., L 315, poz. 57 [Directive 2012/29/EU of the European Parliament and of the Council of 25 October 2012 establishing minimum stan¬dards on the rights, support and protection of victims of crime, and replacing Council Framework Decision 2001/220/JHA].
  17. Eichstaedt K. (2025). ‘Art. 49’ [Article 49]. W D. Świecki (red.) Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany [Code of Criminal Procedure. Volume I. Updated commentary]. Warszawa: Wolters Kluwer/LEX.
  18. Fohring S. (2018). ‘What’s in a word? Victims on ‘victim’. International Review of Victimology 24(2), s. 151–164. https://doi.org/10.1177/0269758018755154.
  19. FRA (2020). Fundamental Rights Survey, Fra.europa.eu. Dostęp online: https://fra. europa.eu/en/publications-and-resources/data-and-maps/2021/frs [10.06.2025].
  20. Francuzik K. i Szulecka M. (2025). ‘Towarzyszenie osobie pokrzywdzonej przez osobę godną zaufania – prawo i praktyka’ [Assistance of the trusted person to the victim – a law and the practice]. Archiwum Kryminologii 47(1)(forthcoming).
  21. Freeman L. (2013). Support for Victims: Findings from the Crime Survey for En¬gland and Wales. Ministry of Justice. Dostęp online: https://assets.publishing. service.gov.uk/media/5a7aac1eed915d670dd7dc8d/findings-crime-survey.pdf [10.06.2025].
  22. Grabowska M. (2011). ‘Pomiędzy wiedzą a stereotypem. Instytucje publiczne i organi¬zacje pomocowe wobec problemu gwałtu. Raport z badań’ [Between knowledge and stereotype: Public institutions and support organisations addressing the issue of rape. A Research Report]. W J. Piotrowska i A. Synakiewicz (red.) Dość milczenia. Przemoc seksualna wobec kobiet i problem gwałtu w Polsce [Breaking the silence. Sexual violence against women and the issue of rape in Poland]. Warszawa: Fundacja Feminoteka, s. 121–190.
  23. Green S. i Pemberton A. (2017). ‘The impact of crime. Victimisation, harm and re¬silience’ . W S. Walklate (red.) Handbook of Victims and Victimology. London: Routledge, Taylor & Francis Group, s. 77–101.
  24. Gruszczyńska B. (2007). Przemoc wobec kobiet w Polsce. Aspekty kryminologiczno¬prawne [Violence against women in Poland: Criminological and legal aspects]. Warszawa: Wolters Kluwer.
  25. Hafer C.L. i Bègue L. (2005). ‘Experimental research on just-world theory: Problems, developments, and future challenges’. Psychological Bulletin 131(1), s. 128–57. http://dx.doi.org/10.1037/0033-2909.131.1.128
  26. Janoff-Bulman R. (2002). Shattered Assumptions. New York: Free Press.
  27. Jordan J. (2013). ‘From victim to survivor – and from survivor to victim: Reconcep¬tualising the survivor journey’. Sexual Abuse in Australia and New Zealand 5(2), s. 48–56. https://doi.org/10.3316/informit.832896370790754
  28. Klaus W. (2015). ‘Indywidualna ocena potrzeb a oczekiwania pokrzywdzonych’ [Indi¬vidual needs assessment versus the expectations of victims]. W L. Mazowiecka (red.) Indywidualna ocena służąca ustaleniu szczególnych potrzeb ofiar prze¬stępstw w zakresie ochrony [Individual assessment for determining the special protection needs of crime victims]. Warszawa: Wolters Kluwer, s. 123–145.
  29. Klaus W. (2016). Przemoc ze strony najbliższych w doświadczeniach życiowych uchodźczyń. Analiza kryminologiczna [Violence by intimate relations in the life experiences of refugee women. A criminological study]. Warszawa: Wy¬dawnictwo Naukowe „Scholar”.
  30. Klaus W. (2017). ‘Doświadczenia pokrzywdzonych przestępstwem handlu ludźmi w kontakcie z organami ścigania’ [Experiences of Victims of human trafficking in contact with law enforcement agencies]. W W. Klaus, K. Laskowska i I. Rze¬plińska (red.) Przestępczość cudzoziemców. Aspekty prawne, kryminologiczne i praktyczne [Foreigners’ crime: Legal, criminological and practical aspects]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, s. 373–402.
  31. Klaus W., Buczkowski K. i Wiktorska P. (2015). ‘Empowering the victims of crime: A real goal of the criminal justice system or no more than a pipe dream?’. W G. Meško i J. Tankebe (red.) Trust and Legitimacy in Criminal Justice: European Perspectives. Cham: Springer, s. 65–91. https://doi.org/10.1007/978-3-319-09813-5_4
  32. Kociołowicz-Wiśniewska B. i Pilitowski B. (2019). Ocena polskiego sądownictwa w świetle badań. Bilans efektów reform wymiaru sprawiedliwości w latach 2017– 2019. T. 2 [Assessment of the Polish judiciary based on research. Review of the outcomes of justice reforms 2017–2019. Vol. 2]. Toruń: Fundacja Court Watch Polska. Dostęp online: https://courtwatch.pl/wp-content/uploads/2014/04/oce-na_polskiego_sadownictwa_w_swietle_badan_vol_2.pdf [23.06.2025].
  33. Kopeć M., Woźniakowska D. i Wzorek D. (2025). ‘Asysta dla osób pokrzywdzonych przestępstwem – ewaluacja programu pilotażowego’ [Assistance for Crime Victims – Evaluation of the Pilot Program], Archiwum Kryminologii 47(1)(for¬thcoming).
  34. Kulesza C. (2023). ‘Art. 2’ [Article 2]. W K. Dudka (red.) Kodeks postępowania karnego. Komentarz [Code of Criminal Procedure. A commentary]. Warszawa: Wolters Kluwer Polska/LEX.
  35. Kurowski M. (2025). ‘Art. 2’ [Article 2]. W D. Świecki (red.) Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany [Code of Criminal Procedure. Volume I. Updated commentary]. Warszawa: Wolters Kluwer/LEX.
  36. Maercker A. i Müller J. (2004). ‘Social acknowledgment as a victim or survivor: A scale to measure a recovery factor of PTSD’. Journal of Traumatic Stress 17(4), s. 345–351. https://doi.org/10.1023/B:JOTS.0000038484.15488.3d
  37. Marczewski M. (2008). ‘Powody niezadowolenia ofiar z przyjęcia zgłoszenia prz¬estępstwa’ [Causes of victims’ dissatisfaction with the filing of crime reports]. W A. Siemaszko (red.) Geografia występku i strachu. Polskie Badanie Przestęp¬czości ’07 [The geography of crime and fear. The Polish Crime Survey 2007]. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, s. 53–57.
  38. Maruna S. (2012). ‘Elements of successful desistance signaling’. Criminology & Public Policy 11(1), s. 73–86. https://doi.org/10.1111/j.1745-9133.2012.00789.x
  39. NIK (2017). Pomoc ofiarom przestępstw w ramach funduszu pomocy pokrzywdzonym (Fundusz Sprawiedliwości) [Support for victims of crime under the victims’ as¬sistance fund (Justice Fund)]. Warszawa: Najwyższa Izba Kontroli.
  40. Ostaszewski P. (2014). Lęk przed przestępczością [Fear of crime]. Warszawa: Wolters Kluwer.
  41. Pemberton A., Aarten P. i Mulder E. (2019). ‘Stories as property: Narrative ownership as key concept in victims’s experiences with criminal justice’. Criminology and Criminal Justice 19(4), s. 404–420. https://doi.org/10.1177/1748895818778320
  42. Reeves H. i Dunn P. (2010). ‘The status of crime victims and witnesses in the twen¬ty-first century’. W A. Bottoms i J. Roberts (red.) Hearing the Victim. Adversarial Justice, Crime Victims and the State. Cullompton: Willan Publishing, s. 46–71.
  43. Roberts J.V. i Manikis M. (2011). ‘Victim personal statements: A review of empirical research’. Social Science Research Network. https://doi.org/10.2139/ssrn.3032138
  44. Rose E. (2022). Domestic Violence as State Crime: A Feminist Framework for Chal¬lenge and Change. London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003132370
  45. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2017 r. w sprawie Fun¬duszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości. Tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1605 [Regulation of the Minister of Justice of 13 September 2017 on the Victims’ Support Fund and Post-Pen¬itentiary Assistance — the Justice Fund. Journal of Laws of 2024, item 1605].
  46. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 listopada 2024 r. w sprawie określenia wzorów pisemnych pouczeń o uprawnieniach i obowiązkach podej¬rzanego, pokrzywdzonego i świadka. Dz.U. z 2024 r., poz. 1658 [Regulation of the Minister of Justice of 7 November 2024 on the Specification of Templates for Written Instructions Regarding the Rights and Obligations of the Suspect, the Victim, and the Witness. Journal of Laws of 2024, item 1658].
  47. Shapland J. (2018). ‘Interventions and services for victims of crime’. W S. Walklate (red.) Handbook of Victims and Victimology. Abingdon: Routledge, s. 189–194.
  48. Shapland J. i Hall M. (2007). ‘What do we know about the effects of crime on victims?’. International Review of Victimology 14(2), s. 175–217. https://doi. org/10.1177/026975800701400202
  49. Shapland J. i Hall M. (2010). ‘Victims at court: Necessary accessories or principal players at centre stage?’. W A. Bottoms i J. Roberts (red.) Hearing the Victim. Adversarial Justice, Crime Victims and the State. Cullompton: Willan Publishing, s. 163–199.
  50. Sherman L.W. i Strang H. (2007). Restorative Justice: The Evidence. London: Smith Institute.
  51. Sherman L.W., Strang H., Barnes G., Woods D., Bennett S., Inkpen N., New¬bury-Birch D., Rossner M., Angel C., Mearns M. i Slothower M. (2015). ‘Twelve experiments in restorative justice: The Jerry Lee program of randomized tri¬als of restorative justice conferences’. Journal of Experimental Criminology 11, s. 401–540. https://doi.org/10.1007/s11292-015-9247-6.
  52. Siemaszko A. (1993). Granice tolerancji. O teoriach zachowań dewiacyjnych [Limits of tolerance: On theories of deviant behaviour]. Warszawa: Wydawnictwo Na¬ukowe PWN.
  53. Spalek B. (2017). Crime Victims: Theory, Policy and Practice. London: Palgrave Macmillan.
  54. Stępień M. (2021). ‘„Mikrofizyka” ochrony praw pokrzywdzonych. O przyznaniu wagi drobnym rzeczom’ [The ‘microphysics’ of protecting victims’ rights. Giving we¬ight to minor details]. W A. Światłowski i P. Czarnecki (red.) Pokrzywdzony jako uczestnik postępowań represyjnych: czwarty wierzchołek trójkąta? [The victim as a participant in repressive proceedings: The fourth corner of the triangle?]. Warszawa: C.H. Beck, s. 15–42.
  55. Szumiło-Kulczycka D. (2021). ‘Wpływ udziału pokrzywdzonego na postępowan¬ie sądowe’ [The impact of the victim’s participation on judicial proceedings]. W A. Światłowski i P. Czarnecki (red.) Pokrzywdzony jako uczestnik postępo¬wań represyjnych: czwarty wierzchołek trójkąta? [The victim as a participant in repressive proceedings: The fourth corner of the triangle?]. Warszawa: C.H. Beck, s. 213–228.
  56. Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka. Dz.U. z 2015 r., poz. 21 [Act of 28 November 2014 on the Protection and Assistance for the Victim and the Witness. Journal of Laws of 2015, item 21].
  57. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego. Tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 46 [Act of 6 June 1997 – Code of Criminal Procedure. Journal of Laws of 2025, item 46].
  58. VOCIARE (2019). Victims of Crime Implementation Analysis of Rights in Europe. Na¬tional Report. Poland, Victim-support.eu. Dostęp online: https://victim-support. eu/wp-content/files_mf/1564676844VOCIARE_National_Report_Poland_in¬teractive.pdf [10.06.2025].
  59. Walklate S. (2012). ‘Who is the victim of crime? Paying homage to the work of Richard Quinney’. Crime, Media, Culture 8(2), s. 173–184. https://doi.org/10.1177/1741659012444433
  60. Włodarczyk-Madejska J., Ostaszewski P., Klimczak J. i Siemaszko A. (2021). Nękani, oszukiwani, hakowani. Nowe i tradycyjne wymiary wiktymizacji [Harassed, de¬ceived, hacked. New and traditional dimensions of victimisation]. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości.
  61. Woźniakowska D. (2024). ‘Konsekwencje wiktymizacji’ [Consequences of vic¬timization]. W P. Chomoczyński, P. Frąckowiak i D. Woźniakowska (red.) Kryminologia. Teoria i praktyka [Criminology. Theory and practice]. Warszawa: Naukowe PWN, s. 489–496.
  62. Wzorek D. (2021). ‘Prawnicy w natarciu? Strategie negocjacji statusu przestępcy w toku procesu karnego’ [Lawyers on the march? Strategies for negotiating the status of a criminal during the criminal trial]. Archiwum Kryminologii 43(2), s. 315–345. https://doi.org/10.7420/AK2021.38
  63. Zaduminska B. (2006). Sytuacja ofiar zgwałcenia w postępowaniu przygotowawczym. Raport z monitoringu [The situation of rape victims in pre-trial proceedings: A monitoring report]. Kraków: Beata Zaduminska.

Similar Articles

You may also start an advanced similarity search for this article.

Most read articles by the same author(s)

1 2 > >>