Kobietobójstwo - kryminologiczna charakterystyka zjawiska

Zgłoś artykuł

PDF

Słowa kluczowe

kobietobójstwo
kryminologia feministyczna
przemoc wobec kobiet
femicide
criminology

Jak cytować

Grzyb, M. (2014). Kobietobójstwo - kryminologiczna charakterystyka zjawiska. Archiwum Kryminologii, (XXXVI), 75–107. https://doi.org/10.7420/AK2014C

Abstrakt

The Polish word for “femicide”, kobietobójstwo, is a composite of two concepts and words, viz. the English word femicide and feminicidio, a term used in the Spanish-speaking world. Femicide was initially a gender-neutral term and essentially referred to the killing of any woman regardless of circumstances, i.e. it did not need to be related to the social and cultural gender role of women or be driven by misogyny or contempt for the female condition. There is an ongoing debate as to whether the term “femicide” denotes any instance of a woman being killed or whether it should be limited to cases where the perpetrator is a man and/or where being a woman is a contributing factor. As the term “femicide” was introduced into academic discourse by feminists in the 20th century, it would seem obvious that the connection between a woman’s death and her sex and status is a fundamental component of the concept of femicide in a given community. Feminists proposed the term as an alternative to the neutral “homicide”, so as to emphasize the hateful and/or misogynistic nature of certain killings of women. Femicide was meant to be an example of a hate crime. Structural inequality and the inferior social standing of women are salient factors in any analysis of the cultural phenomena and practices that can be classified as femicidal. Femicide is not so much a separate manifestation of gender-related violence as an extreme one. It is a reproductive mechanism of the oppression of women and takes the form of various practices. As with all violence against women, femicide is deeply rooted in the historically unequal relations between the sexes and the systematic discrimination against women. Femicide should therefore be defined as the killing of women because they are women, but not necessarily by men. This definition is close to the views that Rashida Manjoo, the UN Special Rapporteur on Violence Against Women, expressed in her report of May 2012. Manjoo enumerates femicidal practices that she refers to as “gender-related killings of women.” The list includes both intentional (direct) killings of women committed by specific perpetrators and practices that indirectly cause women to die because they are women. These practices stem from the unequal relations between men and women and the oppression of women. Femicide, then, denotes both murder and manslaughter. It could be said that in international and feminist discourse, femicide is regarded as a set of cultural practices with a common denominator around the world, viz. they all cause women to die because they are women. These practices are not limited to voluntary and involuntary killings of women, but include practices that often cause women to die because of their social and cultural conditions.

https://doi.org/10.7420/AK2014C
PDF

Bibliografia

Alvazzi del Frate A., Nowak M., Femicide in Global Perspective [w:] C. Laurent, M. Platzer, M. Idomir (red.), Femicide. A Global Issue that Demands Action, Academic Council on the United Nations System (ACUNS) Vienna Liaison Office, Vienna 2013.

Berard T.J., Extending hate crimes legislation to include gender. Explicating on analogical method of advocacy, „Qualitative Sociology Review” 2005, t. 1, nr 2, s. 43-64.

Campbell J.C., Webster D., Koziol-McLain J., Block C., Campbell D., Curry M.A., Gary F., Glass N., McFarlane J., Sachs C., Sharps P., Ulrich Y., Wilt S.A., Manganello J., Xu X., Schollenberger J., Frye V., Laughon K., Risk factors for femicide in abusive ralationships. Result from a multisite case control study, „American Journal of Public Health” 2003, t. 93, nr 7, s. 1089-1097.

Cohen J.A., Honor killings and the cultural defense, „California Western International Law Journal” 2010 (Spring), t. 40, nr 2.

Corry J., A Satirical Review of London at the Commencement of the Nineteenth Century, Edinburgh 1801.

Fernandez M., Rampal J.-Ch., Miasto – morderca kobiet, tłum. J. Kurska, Wydawnictwo W.A.B, Warszawa 2007.

Filip A., Dowry-related femicide [w:] C. Laurent, M. Platzer, M. Idomir (red.), Femicide. A Global Issue that Demands Action, Academic Council on the United Nations System (ACUNS) Vienna Liaison Office, Vienna 2013.

Garita Vílchez A.I., Nuevas expresiones de criminalidad contra las mujeres en America Latina y el Caribe: un desafio del sistema de justicia en el siglo XXI, Secretariado de la Campaña del Secretario General de las Naciones Unidas ÚNETE para poner fin a la violencia contra las mujeres, Ciudad de Panamá, Panamá 2013.

Graaf L. van der, Organized crime related femicide [w:] C. Laurent, M. Platzer, M. Idomir (red.), Femicide. A Global Issue that Demands Action, Academic Council on the United Nations System (ACUNS) Vienna Liaison Office, Vienna 2013.

Gutkowska A., Kulturowa przemoc ze względu na płeć. Przypadek zabójstw na tle honoru, „Archiwum Kryminologii” 2013, t. XXXV, s. 137-160, https://doi.org/10.7420/AK2013E.

Hitrova Ch., Female infanticide and gender-based sex-selective foeticide [w:] C. Laurent, M. Platzer, M. Idomir (red.), Femicide. A Global Issue that Demands Action, Academic Council on the United Nations System (ACUNS) Vienna Liaison Office, Vienna 2013.

Johnson P., Johnson J., The oppression of women in India, „Violence Against Women” 2001, t. 7, nr 9.

Lagarde y de los Rios M., Antropologia, feminismo y politica: violencia feminicida y dere chos hu manos de las mujeres [w:] M. Bullen, C. Diez Mintegui (red.), Retos teoricos y nuevas practicas, Ankulegi Antropologia Elkartea, Donostia 2008.

Laurent C., Platzer M., Idomir M. (red.), Femicide. A Global Issue that Demands Action, Academic Council on the United Nations System (ACUNS) Vienna Liaison Office, Vienna 2013.

Machado Ruiz M.D., La perspectiva de genero en el derecho comparado [w:] P. Laurenzo Copello (red.), La Violencia de Genero en la Ley. Reflexiones sobre veinte ańos de experiencia en Espana, Dykinson, Madrid 2010.

Machangu H.M., Elderly and Witchcraft Killings Among the Sukuma of Northern Tanzania. From the 1880 to the Present, „Afrika Zamani” 2010/2011, nr 18-19.

MacKinnon C.A., Reflection on Sex Equality under Law, „Yale Law Review” 1991, t. 100, nr 5, s. 1281-1328.

McPhail B.M., Gender-bias hate crimes – a review [w:] B. Perry (red.), Hate and Bias Crime. A Reader, Routledge, New York 2003.

Miguel E., Poverty and witch killing, „Review of Economic Studies” 2005, t. 72, nr 4, s. 1153-1172.

Płatek M., Zabójstwa na tle honoru. Problem wyznania czy dyskryminacji ze względu na płeć [w:] R. Wieruszewski, M. Wyrzykowski, L. Kondratiewa-Bryzik (red.), Prawne granice wolności sumienia i wyznania, Lex a Wolter Kluwer business, Warszawa 2012.

Radford J., Russell D.E.H., Femicide. The Politcs of Woman Killing, Twayne, New York 1992.

Schnoebelen J., Witchcraft allegations, refugee protection and human rights. A review of the evidence, New Issues in Refugee Research. Research Paper No 169, Policy Development and Evaluation Service, Geneva 2009.

Sesay C., Genital Mutilation Related Femicide and the Killings of Women Due to Accussations of Sorcery/Witchcraft [w:] C. Laurent, M. Platzer, M. Idomir (red.), Femicide. A Global Issue that Demands Action, Academic Council on the United Nations System (ACUNS) Vienna Liaison Office, Vienna 2013.

The Oxford English Dictionary, wyd. 2., Clarendon Press, Oxford University Press, Oxford-New York 1989.

Villanueva Flores R., Feminicidio y jurisprudencia de la Corte Interamericana de Derechos Humanos, [w:] F.M. Marino (red.), Feminicidio. El Fin de la Impunidad, Tirant lo Blanch, Valencia 2013.

Violencia feminicida en Mexico. Caracteristica, tendencias y nuevas expresiones n las entitades federativas, 1985-2010, ONU Mujeres, Instituto Nacional de las Mujeres Mexico, LXI Legislatura, Camara de Diputados, Comision Especial para Conocer y dar Surigmiento Puntual y Exhaustivo a las Acciones que han emprendido lad Autoridades Compententes en relacion a los Femincidios registrados en México, México 2012.

Welchman L., Hossain S., „Honour”, rights and wrongs [w:] L. Welchman, S. Hossain (red.), „Honour” Crimes, Paradigms, and Violence Against Women, Zed Books, London-New York 2005.

Wolfgang M., Ferracuti F., The Subculture of Violence, Tavistock, London 1967.

Zermeno S., Maquila y machismo (el asesinato de mujeres en Ciudad Juarez) [w:] G. Gutierrez Castaneda (red.) Violencia sexista: algunas claves para la comprension del feminicidio en Ciudad Juarez, Universidad Nacional Autonoma de Mexico, México 2004.

Art. 11 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1231.) przyznaje autorskie prawa majątkowe do utworu zbiorowego (w tym publikacji periodycznej) wydawcy, zaś do poszczególnych części mających samodzielne znaczenie - ich twórcom. Pomimo, że przeważnie na treść utworów zbiorowych składają się utwory wielu autorów, to inicjatorem ich powstanie jest wydawca, któremu ustawa przyznała autorskie prawa majątkowe do całości takiego utworu jako takiego, czyli prawo do decydowania o sposobach eksploatacji i otrzymywania wynagrodzenia. Do poszczególnych części utworu zbiorowego, poszczególnych utworów, prawo przysługuje ich twórcom, chyba że przeniosą je na wydawcę.

Na platformie udostępniane są poszczególne artykuły wraz z zestawem metadanych tylko jeżeli autorzy wyrazili zgodę na wykorzystanie utworu (publikacji naukowej) na tym polu eksploatacji. Dostrzegając korzyści społeczne, jakie daje otwarty bezpłatny dostęp do publikacji prawniczych, Instytut Nauk Prawnych PAN jako Wydawca czasopisma, korzystając z legitymacji ustawowej,  zadecydował o opublikowaniu całych woluminów periodyku.

Autorzy artykułów opublikowanych w czasopiśmie, zainteresowani udostępnieniem publikacji w sposób otwarty, proszeni są o kontakt z Wydawcą w sprawie zawarcia umowy licencyjnej.

Pobrania

Download data is not yet available.