Karnoprawne modele przeciwdziałania przemocy w rodzinie

Zgłoś artykuł

PDF

Słowa kluczowe

prawo karne
przemoc w rodzinie
przeciwdziałanie przemocy w rodzinie
penal law
family violence
family violence prevention

Jak cytować

Płatek, M. (2008). Karnoprawne modele przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Archiwum Kryminologii, (XXIX-XXX), 601–616. https://doi.org/10.7420/AK2007-2008AU

Abstrakt

Tekst stanowi próbę usystematyzowania postaw państwa wobec zjawiska przemocy w rodzinie. Autorka wyróżnia w nim trzy modele przeciwdziałania omawianemu zjawisku wraz ze wskazaniem na źródła prawa międzynarodowego oraz uwarunkowania społeczne mające wpływ na kształtowanie się ochrony przed przemocą w rodzinie. M. Płatek  wskazuje na ścisłe powiązanie omawianego zjawiska z przemocą wobec kobiet co uzasadniają statystyki dotyczące ofiar przemocy w rodzinie oraz historyczny rozwój instrumentów ochrony rodziny. Autorka omawia środowisko społeczne, w którym tradycyjnie rola mężczyzn była wyjątkowa i wiodąca. Mężczyzna miał prawo zarządzać rodziną, jej majątkiem oraz wszelkimi aspektami życia w sposób arbitralny, stosując nierzadko przemoc, która w swojej tradycji była niejako normalna i wyjęta spod jurysdykcji państwa. W dalszej części artykułu M. Płatek wymienia najważniejsze międzynarodowe źródła ochrony rodziny. Wymienione akty prawne wyróżniają przemoc w rodzinie jako negatywne zjawisko, zobowiązują niejako państwa sygnujące do szczególnej ochrony rodziny i zaniechania biernej postawy wobec zjawiska przemocy, a także w pewien sposób wymuszają zmiany społeczne w tym temacie. W dalszej części opracowania autorka wskazuje na modele ochrony rodziny i dokonuje ich charakterystyki.  W podsumowaniu M. Płatek stawia diagnozę problemu walki z przemocą w rodzinie, który nie polega na przyjęciu konkretnego modelu ochrony rodziny, ale na woli (często jej braku) walki ze zjawiskiem.

 

The article is an attempt to systematise the attitudes of the state towards the problem of family violence. The author distinguishes three models of counteraction against the phenomenon and indicates the sources of international law and the social conditions which influence the development of protection against family violence. MonikaPłatek points out that the problem is closely related to violence against women, which is supported by statistics on victims of family violence and the historical development of instruments of family protection. The author discusses the social framework in which the role of men was traditionally exceptional and prominent. A man had the right to manage his family, its property, and all aspects of life in an arbitrary way, often using violence, which was, as a tradition, somehow ordinary and out of the jurisdiction of the state. Later in the article, Płatek lists the most important international sources of family protection. The legal acts mentioned distinguish family violence as a negative phenomenon and oblige the signatory states to provide special protection to the family, abandon the passive attitude towards the violence, and in a way force social changes in this area. Further in the study, the author points to the models of family protection and offers a description of them. In conclusion, Płatek diagnoses the problem of combating family violence, which is not based on the adoption of a specific model of family protection, but on the will (or often lack thereof) to fight the problem.

https://doi.org/10.7420/AK2007-2008AU
PDF

Bibliografia

Cavadino M., Dignan J., Penal Systems. A Comparative Approach, SAGE Publications, London 2006.

Comas d’Argemir Cendra D., La violencia contra mujeres: una lacra social internacional. Politicas públicas para su eradicatión. Wystąpienie plenarne w trakcie XV World Congress of The International Society for Criminology, Barcelona 20-25 lipca 2008 r.

Crime in England and Wales 2007–2008, http://www.crimereduction.homeoffice.gov.uk/statistics/statistics074.htm, [dostęp: 31.07.2008].

Domestic violence in The Netherlands, http://www.europrofem.org/contri/2_09_nl/nl-viol/01nl_vio.htm.

Domestic Violence, Action Plan 2004−2007, Ministry of Justice, Oslo 2004, http://www.regjeringen.no/upload/JD/Vedlegg/Action_plan_domestic_violence_2004_2007.pdf, [dostęp: 31.07.2008].

Domestic Violence, Sexual Assault and Stalking: Finding from the British Crime Survey, HORS study 276, Home Office, London 2004.

Durda R., Relacja ze Strasburga, „Niebieska Linia” 2008, nr 3.

Dutton D., Przemoc w rodzinie, przeł. P. Kołyszko, „Diogenes”, Warszawa 2001.

Emsley C., Hard Men: the English and Violence since 1750, Hambledon, London 2005.

Fuszara M., Rodzina w sądzie, Zakład Socjologii Obyczajów i Prawa Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych UW, Warszawa 1994.

Gabler Ł., Ustawa przemocowa w Hiszpanii, „Niebieska Linia” 2008, nr 2.

Garland D., The Culture of Control. Crime and Social Order in Contemporary Societies, Clarendon, Oxford 2002.

Gender in Norway, http://www.gender.no/Topics/15/sub_topics?path=5/964, [dostęp: 31.07.2008].

Goleman D., Inteligencja społeczna, przeł. A. Jankowski, Dom Wydawniczy „Rebis”, Poznań 2007.

Kersten J., Goergen T., Schroeder D., Police Response to Domestic Violence, referaty i komunikaty z badań przedstawione w trakcie XV World Congress of The International Society for Criminology, Barcelona 20–25 lipca 2008 r.

Kołakowska-Przełomiec H., Środowisko rodzinne w świetle badań kryminologicznych [w:] J. Jasiński (red.), Zagadnienia nieprzystosowania społecznego i przestępczości w Polsce, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Warszawa-Wrocław 1978.

Kury H., Smartt U., Domestic violence: recent developments in German and English legislation and law enforcement, „European Journal of Crime, Criminal Law and Criminal Justice” 2006, nr 4.

Leander K., Reflections on Sweden’s measures against men’s violence against women, „Social Policy and Society” 2005, nr 1.

Łętowska E., Czy takie zwierzę istnieje albo istnieć powinno: trzy uwagi o feministycznej (gender) perspektywie w prawoznawstwie [w:] A. Kidyba, R. Skubisz (red.), Współczesne problemy prawa handlowego. Księga jubileuszowa dedykowana prof. dr hab. Marii Poźniak-Niedzielskiej, Wolters Kluwer Polska, Kraków 2007.

Lindström P., Violence against women in Scandinavia: a description and evaluation of two new laws aiming to protect women, „Journal of Scandinavian Studies in Criminology and Crime Prevention” 2004, t. 5.

Lipowska-Teutch A., Rodzina a przemoc, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Warszawa 1995.

Malec J., Raport. Sytuacja ofiar przestępstw w Polsce. „Biuletyn RPO” 2002, nr 45.

Ostrihanska Z., Wójcik D., Karalność uczniów nieprzystosowanych społecznie, „Archiwum Kryminologii” 1984, t. XI, s. 143-166, https://doi.org/10.7420/AK1984D.

Płatek M., Ochrona dzieci przed przemocą w rodzinie na tle najnowszych rozwiązań prawnych w Polsce, „Studia Iuridica” 2006, nr XLVI.

Płatek M., Prawne korzenie przemocy wobec dzieci, „Niebieska Linia” 2001, nr 6.

Płatek M., Prawnoporównawcze aspekty projektu ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, „Studia Iuridica” 2005, nr XLIV.

Polanowski J., Czas na zmiany, „Niebieska Linia” 2008, nr 3.

Smartt U., Kury H., Domestic violence: comparative analysis of German and U.K. research findings, „Social Science Quarterly” 2007, nr 5.

Spurek S., Austria – model do poprawy, „Niebieska Linia” 2008, nr 2.

Stanko E.A., Crisp D., Hale C., Lucraft H., Counting the Costs: Estimating the Impact of Domestic Violence in the London Borough of Hackney, Crime Concern, Swindon 1998.

Sweetman C., Violence Against Women, Oxfam, Oxford 1998.

Wąsek A. (red.), Kodeks karny, część szczególna, t. 1. Komentarz do artykułów 117–221, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006.

Winter F., Przeciw stalkerom w Niemczech, „Niebieska Linia” 2008, nr 2.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie, II Aka 198/97.

Yodanis C.L., Godenzi A., Stanko E., The benefits of studying costs: a review and agenda for studies on the economic costs of violence against women, „Policy Studies” 2000, nr 3.

Art. 11 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1231.) przyznaje autorskie prawa majątkowe do utworu zbiorowego (w tym publikacji periodycznej) wydawcy, zaś do poszczególnych części mających samodzielne znaczenie - ich twórcom. Pomimo, że przeważnie na treść utworów zbiorowych składają się utwory wielu autorów, to inicjatorem ich powstanie jest wydawca, któremu ustawa przyznała autorskie prawa majątkowe do całości takiego utworu jako takiego, czyli prawo do decydowania o sposobach eksploatacji i otrzymywania wynagrodzenia. Do poszczególnych części utworu zbiorowego, poszczególnych utworów, prawo przysługuje ich twórcom, chyba że przeniosą je na wydawcę.

Na platformie udostępniane są poszczególne artykuły wraz z zestawem metadanych tylko jeżeli autorzy wyrazili zgodę na wykorzystanie utworu (publikacji naukowej) na tym polu eksploatacji. Dostrzegając korzyści społeczne, jakie daje otwarty bezpłatny dostęp do publikacji prawniczych, Instytut Nauk Prawnych PAN jako Wydawca czasopisma, korzystając z legitymacji ustawowej,  zadecydował o opublikowaniu całych woluminów periodyku.

Autorzy artykułów opublikowanych w czasopiśmie, zainteresowani udostępnieniem publikacji w sposób otwarty, proszeni są o kontakt z Wydawcą w sprawie zawarcia umowy licencyjnej.

Pobrania

Download data is not yet available.