Published
2026-03-23
Keywords
- penal measure,
- economic activity,
- entrepreneur
Abstract
This article addresses the issue of the penal measure typified in Article 39, point 2 of the Penal Code, i.e. the ban on conducting a specific economic activity. The article presents the essence and content of the ban in question, as well as its place in the system of preventing economic crimes. In addition, critical remarks are also presented regarding the implementation of the functions and objectives of criminal law through
the institution of the above-mentioned penal measure. The final part of the article discusses the methodology of the author’s own research and the analysis of empirical results. To sum up the considerations concerning the analyzed ban, proposals for changes in the scope of the real effectiveness of ruling a ban on conducting a specific economic activity are presented.
References
- Buchowska S., Czynniki sprzyjające handlowi ludźmi, [w:] Z. Lasocik (red.), Handel ludźmi – zapobieganie i ściganie, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2006, s. 331–338.
- Dawid-Olczyk I., Dlaczego ofiary handlu ludźmi stanowią wyzwanie dla organów ścigania, „Kwartalnik Policyjny CSP” 2020, nr 3, s. 40–45.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1712 z 13 czerwca 2024 r. w sprawie zmiany dyrektywy 2011/36/UE w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, Dz. Urz. UE L 2024/1712 z 24.06.2024 r.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/36/UE z 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępująca decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW, Dz. Urz. UE L 101 z 15.04.2011 r., s. 1–11.
- Global Report on Trafficking in Persons, United Nations Office on Drugs and Crime, New York 2012.
- Handel ludźmi w Polsce – Raport 2023, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Warszawa 2024.
- Janoszka K. Dzieci jako ofiary handlu ludźmi, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, Szczytno 2013.
- Krajowy Plan Działań przeciwko Handlowi Ludźmi na lata 2025–2027, https://www.gov.pl/web/handel-ludzmi/krajowy-plan-dzialan-przeciwko-handlowi-ludzmi-na-lata-2025-2027 [dostęp: 3.12.2025].
- Kurowski M., Klauzula niekaralności za czyny popełnione w związku z pokrzywdzeniem przestępstwem handlu ludźmi, „Studia Prawnoustrojowe” 2025, nr 69, s. 331–344.
- Lasocik Z. Handel ludźmi – aspekty społeczne i prawne, „Studia Socjologiczne” 2007, t. 4, s. 31–57.
- Lasocik Z. Handel ludźmi jako przestępstwo i naruszenie praw człowieka – wyzwania dla kryminologii, „Archiwum Kryminologii” 2005–2006, t. 28, s. 233–253.
- Lasocik Z., Koss M., Wieczorek Ł., Handel dziećmi – wybrane problemy, Ośrodek Badań Handlu Ludźmi. IPSiR UW, Warszawa 2007.
- Lasocik Z., Świadomość społeczna jako czynnik efektywnego eliminowania handlu ludźmi w Polsce, „Archiwum Kryminologii” 2021, t. 43, nr 2, s. 91–126.
- Łabuz P., Malinowska I., Michalski M., Safjański T., Handel ludźmi – przestrzeń prawnokarna i kryminalistyczno-kryminologiczna, Difin, Warszawa 2017.
- Łyżwa A., Handel ludźmi. Studium prawno-kryminologiczne, Studio Wydawnicze Jografika, Olsztyn 2019.
- Malinowska I., Handel ludźmi – metody działania sprawców, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa, Poznań 2015.
- Mroczek R., Transgraniczny charakter przestępstwa handlu ludźmi. Zagadnienia prawnokarne i kryminologiczne, Difin, Warszawa 2024.
- Mroczek R., Zagrożenia handlu ludźmi z perspektywy Straży Granicznej, [w:] A.M. Kosińska (red.), Problem handlu ludźmi i nieregularnej migracji wobec ochrony praw podstawowych – wyzwania i doświadczenia, ArchaeGraph Wydawnictwo Naukowe, Szczecin 2024, s. 95–119.
- Namysłowska-Gabrysiak B., Handel ludźmi w celu wykorzystania seksualnego. Zagadnienia karnoprawne i kryminologiczne, C.H. Beck, Warszawa 2018.
- Namysłowska-Gabrysiak B., Zielińska E., Transpozycja do prawa polskiego art. 8 Dyrektywy 2011/36/UE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, [w:] Z. Lasocik (red.), Niekaralność ofiar handlu ludźmi: nowe perspektywy, Ośrodek Badań Handlu Ludźmi Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2015, s. 33–61.
- Nowy Krajowy Plan Działań Przeciwko Handlowi Ludźmi na lata 2025–2027 przyjęty przez Radę Ministrów, https://www.gov.pl/web/handel-ludzmi/nowy-krajowy-plan-dzialan-przeciwko-handlowi-ludzmi-na-lata-20252027-przyjety-przez-rade-ministrow#:~:text=,dzia%C5%82ania%20pa%C5%84stwa%20w%20tym%20obszarze [dostęp: 15.11.2025].
- Pływaczewski W., Handel ludźmi – współczesne niewolnictwo, Zakład Kryminologii, Wiktymologii i Problematyki Przestępczości Zorganizowanej, WPiA UWM, Olsztyn 2006.
- Safjański T., Współpraca instytucjonalna w zakresie przeciwdziałania handlowi ludźmi, [w:] P. Łabuz, I. Malinowska, M. Michalski, T. Safjański (red.), Handel ludźmi przestrzeń prawnokarna i kryminalistyczno-kryminologiczna, Difin, Warszawa 2017, s. 362
- Sawicki K., Handel ludźmi, Wydawnictwo Szkoły Policji w Pile, Piła 2011.
- Sprawozdanie w sprawie wdrażania Dyrektywy 2011/36/UE z 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar z perspektywy równości płci z 26 kwietnia 2016 r., 2015/2118(INI), https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-8-20160144_PL.html#:~:text=L,zamiarem%20ich%20wyzysku%20jako%20pracownik%C3%B3w [dostęp: 15.11.2025].
- Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy związanej z konfliktem zbrojnym, Dz.U. 2022, poz. 583.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, Dz.U. 1997 Nr 88, poz. 553.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, t.j. Dz.U. 2025, poz. 46.
- Walka z handlem ludźmi: Rada zaostrza przepisy, https://www.consilium.europa.eu/pl/press/press-releases/2024/05/27/fight-against-human-trafficking-council-strengthens-rules/#:~:text=Walka%20z%20handlem%20lud%C5%BAmi%3A%20Rada,ich%20do%20macierzy%C5%84stwa%20zast%C4%99pczego%2C [dostęp: 15.11.2025].
