Nr 29 (2022)
Artykuły

Traumatyczne dzieciństwo jako czynnik podnoszący ryzyko wystąpienia zachowań samobójczych w kontekście badań jakościowych

Emilia Sikorska
Instytut Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji, Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji Uniwersytet Warszawski

Opublikowane 06.04.2023

Słowa kluczowe

  • zachowania samobójcze,
  • doświadczenie biograficzne,
  • wywiad biograficzny,
  • badania jakościowe

Jak cytować

Sikorska, E. (2023). Traumatyczne dzieciństwo jako czynnik podnoszący ryzyko wystąpienia zachowań samobójczych w kontekście badań jakościowych. Biuletyn Kryminologiczny, (29), 127–143. https://doi.org/10.5281/zenodo.7614749

Abstrakt

Artykuł koncentruje się wokół kwestii związanych z traumatycznym dzieciństwem jako czynnikiem podnoszącym ryzyko wystąpienia zachowań samobójczych. Tekst zawiera zagadnienia poświęcone koncepcji samobójstwa oraz opis metody prowadzonych badań empirycznych.

Bibliografia

  1. Adamczyk P., Diagnoza: niemiłość? Działania pozorne a system wsparcia dzieci i młodzieży po próbach samobójczych, „Przegląd Socjologii Jakościowej” 2021, t. 17, nr 1, s. 114–134, http://dx.doi.org/10.18778/1733-8069.17.1.08 [dostęp 24.03.2022].
  2. Chatizow J., Depresja i samobójstwa dzieci i młodzieży. Żyć, nie umierać – poradnik dla rodziców i nauczycieli, Difin SA, Warszawa 2018.
  3. Czabański A., Samobójstwa na torach. Socjologiczna analiza zjawiska. Wydawnictwo Rys, Poznań 2013.
  4. Czabański A., Pomoc osobom przeżywającym żałobę po samobójstwie bliskiego człowieka [w:] A. Czabański, K. Rosa (red. nauk.), Zapobieganie samobójstwom, Przedsiębiorstwo Wydawnicze Ars boni et aequi, Poznań 2016.
  5. Czabański A., Zachowania samobójcze w rodzinach. Społeczne konsekwencje zjawiska, „Teologia i Moralność” 2019, vol. 14, nr 2(26), https://pressto.amu.edu.pl/index.php/tim/article/view/21331[dostęp 16.04.2022].
  6. Czarnecki M., Sobień M., Wybrałem życie, Wydawnictwo PASCAL, Warszawa 2018.
  7. Dąbrowski K., Dezintegracja pozytywna. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2021, Wydanie II.
  8. Durkheim E., Samobójstwo, Studium z socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2006.
  9. Dutton D.G., Przemoc w rodzinie, Bertelsmann Media Sp. z o.o., Warszawa 2001.
  10. Ekman P. (2010), Kłamstwo i jego wykrywanie w biznesie, polityce i małżeństwie.
  11. Falaciński Sz., Witkowska H., Życie mimo wszystko. Rozmowy o samobójstwie, Prószyński i S-ka, Warszawa 2022.
  12. Garlikowska M., Gondek P. (2017), Problematyka wypadków kolejowych związanych z samobójstwami i przechodzeniem przez tory w miejscach niedozwolonych, „Problemy Kolejnictwa” – Zeszyt 174 (marzec 2017), s. 19–27, https://problemykolejnictwa.pl/images/PDF/174_2.pdf [dostęp: 1.04.2022].
  13. Gibbs G., Analizowanie danych jakościowych, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa 2015.
  14. Gibson L.C., Dorosłe dzieci niedojrzałych emocjonalnie rodziców. Jak uwolnić się od przeszłości i zacząć nowe życie, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2018.
  15. Glaser B.G., Strauss A.L., Odkrywanie teorii ugruntowanej, Nomos, Kraków 2009.
  16. Gmitrowicz A., Makara-Studzińska M., Młodożeniec A. (red. nauk.), Ryzyko samobójstwa u młodzieży, PZWL, Warszawa 2017.
  17. James R., Gilliland B.E., Strategie interwencji kryzysowej: pomoc psychologiczna poprzedzająca terapię, Wydawnictwo Edukacyjne PARPA, Warszawa 2005.
  18. Hofman N., Jak wykryć kłamstwo, Znak, Wydanie 1, Kraków 2020.
  19. Hołyst B., Samobójstwo, przypadek czy konieczność?, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1983.
  20. Hołyst. B., Przywróceni życiu, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1991.
  21. Hołyst B., Suicydologia, LexisNexis, Warszawa 2012.
  22. Hołyst B., Przeciwko życiu, Tom 3: Wymiar kryminologiczny i psychologiczny, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa 2019.
  23. Hołyst B., Model motywacji zachowań samobójczych [w:] Hołyst B., Zapobieganie samobójstwom. Motywacja zachowań samobójczych, Difin, Warszawa 2021.
  24. Jarosz M., Samobójstwa. Dlaczego teraz? Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2013.
  25. Jaśkiewicz-Obydzińska T., Wach E., Psycholog sądowy wobec problemu samobójstwa – rola i zadania [w:] K. Rosa, A. Czabański (red. nauk.), Percepcja zachowań samobójczych. Między opiniami a doświadczeniami, Kraków 2014.
  26. Kaźmierska K., Waniek K., Autobiograficzny wywiad narracyjny. Metoda – technika – analiza., Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2020.
  27. Komunikat CBOS, „Religijność Polaków w ostatnich 20 latach”, Komunikat z badań, Nr 63/ 2020, ISSN 2353-5822, s. 6, https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2020/K_063_20.PDF [dostęp 18.03.2022].
  28. Korczak J., Pamiętnik., Siedmioróg, Wrocław 2019.
  29. Kozielecki J., Koncepcja poznawcza człowieka, http://www.survival.infocentrum.com/s/notatki/kozielecki_koncepcja_poznawcza.pdf [dostęp 3.04.2022].
  30. Lalak D., Doświadczenie biograficzne w kontekście zmiany społecznej – refleksja teoretyczna i perspektywa badawcza [w:] E. Jarosz (red.), Wielowymiarowość dobrostanu człowieka i społeczeństw, czyli o tym, jak szlachetne jest zdrowie. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Ewie Syrek, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2020.
  31. Mellibruda J., Przeciwdziałanie przemocy domowej, Instytut Psychologii Zdrowia, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Warszawa 2009.
  32. Młodożeniec A., Zapobieganie zachowaniom samobójczym młodzieży [w:] A. Gmitrowicz, M. Makara­‑Studzińska, A. Młodożeniec (red. nauk.), Ryzyko samobójstwa u młodzieży, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015.
  33. Nietzsche F., Aforyzmy, oprac. Stefan Lichański, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1973.
  34. Pużyński S., Depresje i zaburzenia afektywne, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2008.
  35. Ringel E., Gdy życie traci sens. Rozważania o samobójstwie., Wydawnictwo GLOB, Szczecin 1987.
  36. Rosa K., Czabański A. (red. nauk.), Percepcja zachowań samobójczych. Między opiniami a doświadczeniami, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Kraków 2014.
  37. Rosa K., Dlaczego należy zapobiegać samobójstwom? O konsekwencjach zachowań samobójczych [w:] A. Czabański, K. Rosa (red. nauk.), Zapobieganie samobójstwom, Przedsiębiorstwo Wydawnicze Ars boni et aequi, Poznań 2016.
  38. Schutze F., Trajektorie cierpienia jako przedmiot badań socjologii interpretatywnej, Otto-von-Guericke-Universitat Magdeburg, „Studia Socjologiczne” 1997, 1 (144).
  39. Skłodowski H., Psychologiczne wyzwania kryzysu – Psychological challenges of crisis [w:] H. Skłodowski (red. nauk.), Człowiek w kryzysie – psychospołeczne aspekty kryzysu, „Przedsiębiorczość i Zarządzanie” 2010, Tom XI, Zeszyt 1 http://piz.san.edu.pl/docs/e-XI-1.pdf [dostęp 18.03.2022].
  40. Stengel E., Suicide and attempted suicide, Penguin Books, Baltimore Maryland 1964.
  41. Szczepański J., Sprawy ludzkie, Czytelnik, Warszawa 1988, Wydanie IV rozszerzone.
  42. Szredzińska R., Dzieci w rodzinie, Dzieci się liczą. Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce, „Dziecko Krzywdzone” 2017, Vol 16, No 1, https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/issue/view/60 [dostęp 24.03.2022].
  43. Walters S.B., Kłamstwo cała prawda o… Jak wykryć kłamstwo i nie dać się oszukać, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005.
  44. Waniek K., Lekceważone potencjały i narosłe nieporozumienia: kilka uwag o metodzie autobiograficznego wywiadu narracyjnego Fritza Schutzego, „Przegląd Socjologii Jakościowej” 2019, t. 15, nr 2, http://dx.doi.org/10.18778/1733-8069.15.3.08 [dostęp 3.03.2022].
  45. Witkowska H., Samobójstwo w kulturze dzisiejszej. Listy samobójców jako gatunek wypowiedzi i fakt kulturowy, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2021.
  46. Witkowski T., Psychologia kłamstwa. Motywy – Strategie – Narzędzia, Oficyna Wydawnicza UNUS, 2002.
  47. Woronowicz T.B., Geneza, terapie, powrót do zdrowia, Media Rodzina, Wydawnictwo Edukacyjne PARPAMEDIA, Warszawa 2009.
  48. Wypler W., Anatomia zdrady, Jak nie stać się ofiarą kłamcy, Muza SA, Warszawa 2016.
  49. Ziółkowska J., Samobójstwo. Analiza narracji osób po próbach samobójczych, Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., Warszawa 2016.
  50. Komunikat CBOS, „Religijność Polaków w ostatnich 20 latach”, Komunikat z badań, Nr 63/ 2020, s. 6, https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2020/K_063_20.PDF [dostęp 18.03.2022].
  51. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/suicide.
  52. https://statystyka.policja.pl/download/20/270623/zamachysamobojczemiejscapopelnienia2017-2021.xlsx.