No. XXIX-XXX (2008)
Articles

Mediation between the Aggrieved Party and the Perpetrator as a Form of Conflict-Solving

Marzena Kruk
Ministry of Justice of the Republic of Poland

Published 2008-04-01

Keywords

  • conflicts,
  • mediation,
  • restorative justice,
  • ways to solve conflicts,
  • aggrieved party,
  • perpetrator

How to Cite

Kruk, M. (2008). Mediation between the Aggrieved Party and the Perpetrator as a Form of Conflict-Solving. Archives of Criminology, (XXIX-XXX), 837–851. https://doi.org/10.7420/AK2007-2008BN

Abstract

The goal of this article is to characterise mediation as a form of conflict resolution between offenders and victims. The article provides the characteristics of the issue of conflict, indicating its different faces, types, and methods for resoltion. The author describes and characterises avoidance, competition, mitigation, cooperation, and negotiation as styles of reaction to conflict. Moving on to the main issue, Marzena Kruk describes consensual ways of solving disputes, including mediation as a form of restorative justice. The paper presents various concepts, including the theory of social stigma, social control, and reintegrative shaming, which have contributed to the growing importance of restorative justice in conflict resolution. The article also highlights figures pivotal to restorative justice, such as Nile Christie, who advocated that crimes should be resolved by those who are a party to them, believing that conflict should not be ‘appropriated’ by the state. The text also discusses the history of the development of mediation programmes since the mid-1970s worldwide and in Poland. The author analyses the number of cases submitted to mediation proceedings between 1999 and 2007 in Poland. In the conclusion of the text, Kruk points out the benefits of mediation for both the victim and the perpetrator and stresses the value of redress in conflict resolution.

References

  1. Balawajder K., Konflikty interpersonalne. Analiza psychologiczna, Uniwersytet Śląski, Katowice 1992.
  2. Bazemore G., Umbreit M., A Comparison of Four Restorative Conferencing Models, 2001, www.ssw.che.umn.edu/rjp/Resources/Documents/BazUmb01.pdf.
  3. Berne E., W co grają ludzie? Psychologia stosunków międzyludzkich, przeł. P. Izdebski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1987.
  4. Bieńkowska E., Wojciechowska J., Przestępczość i inne problemy społeczne w świetle własnych doświadczeń i poglądów mieszkańców Warszawy, „Studia Prawnicze” 1993, z. 4, s. 15-46.
  5. Błachut J., Gaberle A., Krajewski K., Kryminologia, „Arche”, Gdańsk 2000.
  6. Chełpa S., Witkowski T., Psychologia konfliktów: praktyka radzenia sobie z sporami, „Unus”, Wałbrzych 1999.
  7. Christie N., Conflicts as property [w:] M. Płatek, M. Fajst (red.), W kręgu kryminologii romantycznej: konferencja zorganizowana w pierwszą rocznicę śmierci prof. Lecha Falandysza 18 lutego 2004 r., „Liber”, Warszawa 2004.
  8. Czarnecka-Dzialuk B., Teoretyczne podstawy mediacji między ofiarą a sprawcą przestępstwa, „Archiwum Kryminologii” 1999-2000, t. XXV, s. 9–28, https://doi.org/10.7420/AK1999-2000A.
  9. Czarnecka-Dzialuk B., Walczak-Żochowska A., Możliwości mediacji w sprawach o czyny karalne popełnione przez nieletnich w świetle ustawodawstwa polskiego [w:] E. Bieńkowska (red.), Teoria i praktyka pojednania ofiary ze sprawcą. Materiały konferencji międzynarodowej, Warszawa, 26–27 stycznia 1995, Stowarzyszenie Penitencjarne "Patronat", Warszawa 1995.
  10. Czarnecka-Dzialuk B., Wójcik D., Mediacja w sprawach nieletnich w świetle teorii i badań, „Typografika”, Warszawa 2001.
  11. Czayka-Chełmińska K., Świeżak R., Tański M., Mediacje rodzinne, Materiały na konferencję „Mediacje rodzinne: stan obecny i pożądane kierunki rozwoju” zorganizowaną przez Ministerstwo Sprawiedliwości, Stowarzyszenie Mediatorów Rodzinnych, Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego w dniach 19–20 września 2005.
  12. Czwartosz Z., Co to jest sprawiedliwość naprawcza [w:] materiały z jubileuszowego seminarium nt. Sprawiedliwość naprawcza w rozwiązywaniu konfliktów lokalnych i transgranicznych, Wrocław 24−25 września 2004.
  13. Dana D., Rozwiązywanie konfliktów, przeł. Z. Rummel-Syska, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1993.
  14. Dąbrowski K., O dezintegracji pozytywnej. Szkic teorii rozwoju psychicznego człowieka poprzez nierównowagę psychiczną, nerwowość, nerwice i psychonerwice, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1964.
  15. Dobiejewska E., Mediacja po wyroku, sprawiedliwość naprawcza – dlaczego nie? [w:] R. Musidłowski, J. Nawój, P. Szczepaniak (red.), Mediacja po wyroku. Materiały z polsko-czeskiej konferencji zorganizowanej w Ośrodku Doskonalenia Kadry Więziennej Kule k/Częstochowy, 12-14 grudnia 2002, Zakład Karny, Polskie Towarzystwo Penitencjarne, Jastrzębie-Zdrój 2002.
  16. Fisher R., Ury W., Dochodząc do tak. Negocjowanie bez poddawania się, przeł. P.A. Rządca, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1992.
  17. Golec A., Konflikt polityczny: myślenie i emocje: raport z badania polskich polityków, „Dialog”, Warszawa 2002.
  18. Gostyński Z., Karnoprawny obowiązek naprawienia szkody, Uniwersytet Śląski, Katowice 1984.
  19. Gut J., Haman W., Docenić konflikt: od walki i manipulacji do współpracy, „Kontrakt”, Warszawa 1995.
  20. Kamińska-Szmaj I. (red.), Słownik wyrazów obcych, „Europa”, Wrocław 2001.
  21. Kluczyńska S., Konflikt czy walka, „Niebieska Linia” 2000, nr 2.
  22. Kołakowska-Przełomiec H., Wójcik D., Selekcja nieletnich przestępców w sądach rodzinnych, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Warszawa-Wrocław-Kraków-Gdańsk-Łódź 1990.
  23. Korybski A., Alternatywne rozwiązywanie sporów w USA. Studium teoretyczno prawne, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1993.
  24. Krata A., Profesjonalizm mediatora a skuteczność mediacji (II), „Edukacja Prawnicza” 2006, nr 3 (73).
  25. Kurczewski J., Prawo prymitywne: zjawiska prawne w społeczeństwach przedpaństwowych, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973.
  26. Kurdyś E. Konflikty i sposoby ich rozwiązywania, Centrum Szkoleń Psychologii Biznesu, www.csipb.pl/czytelnia.
  27. Lieberman D., Sztuka rozwiązywania konfliktów: jak porozumieć się w każdej sytuacji, przeł. M. Gajdzińska, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2004.
  28. Marshall T.F., Restorative justice: an overview [w:] G. Johnstone (red.), A Restorative Justice Reader. Texts, Sources, Context, Willan Publishing, Portland 2003.
  29. Materiały robocze dla uczestników kursu „Mediacje między ofiarą i sprawcą” prowadzonego przez Centrum Negocjacji w Warszawie, Choszczówka, 29 marca−2 kwietnia 1998 r.
  30. Mellibruda J., Ja-ty-my. Psychologiczne możliwości ulepszania kontaktów międzyludzkich, „Nasza Księgarnia”, Warszawa 2003.
  31. Miers D., Willemsens J. (red.), Mapping Restorative Justice. Developments in 25 European Countries, European Forum for Victim–Offender Mediation and Restorative Justice, Leuven 2004.
  32. Olszewska Z., Psychologiczna perspektywa sprawcy i ofiary w konflikcie, materiał powielony Szkoły Sprawiedliwości Naprawczej w Instytucie Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2006.
  33. Peters T., Victim−offender mediation. Reality and challenges [w:] Victim–Offender Mediation in Europe. Making Restorative Justice Work, Leuven University Press, Leuven 1999.
  34. Reykowski J., Psychologia polityczna [w:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, t. 3, Jednostka w społeczeństwie i elementy psychologii stosowanej, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2000.
  35. Staszewska A., Sprawiedliwość naprawcza. Od spraw karnych po konflikty sąsiedzkie, „Niebieska Linia” 2003, nr 2/25.
  36. Sych W., Ewolucja pozycji pokrzywdzonego przestępstwem w polskim prawie karnym [w:] Materiały konferencyjne Sieć pomocy ofiarom przestępstw: dobre praktyki, niewykorzystane szanse, nowe rozwiązania. Pszczyna 2007.
  37. Światłowski A., W stronę koncepcji porozumień karnoprocesowych, „Państwo i Prawo” 1997, z. 9, s. 71-79.
  38. Tosi H.L., Rizzo J.R., Carroll S.J., Managing Organizational Behaviour, Harper & Row, New York 1990.
  39. Tusznio S., Wojtkowiak M., Mediacje i negocjacje jako formy rozwiązywania konfliktu, Wydawnictwo Uczelniane Wszechnicy Świętokrzyskiej, Kielce 2004.
  40. Ury W., Odchodząc od nie. Negocjowanie od konfrontacji do kooperacji, przeł. P.A. Rządca, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1995.
  41. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, Dz.U. 1997 Nr 88, poz. 553.
  42. Ustawa z dnia 6 czerwca 1998 r. Kodeks postępowania karnego, Dz.U. 1998 Nr 88, poz. 555.
  43. Waluk J., Kto i dlaczego wprowadza w Polsce mediację? [w:] B. Czarnecka-Dzialuk, D. Wójcik, Mediacja: nieletni przestępcy i ich ofiary, Oficyna Naukowa, Warszawa 1999.
  44. Waluk J., Mediacja jako instytucja dla pokrzywdzonego, „Mediator” 2002, nr 20 (1).
  45. Weitekamp E., Research on victim−offender mediation. Findings and needs for the future [w:] The European Forum for Victim-Offender Mediation and Restorative Justice (red.), Victim−Offender Mediation in Europe, Making Restorative Justice Work, Leuven 2000.
  46. Wojciechowski M., Konflikt − jak go rozumieć?, „Remedium” 1999, nr 3, www.parpa.pl.
  47. Wright M., Przywracając szacunek sprawiedliwości, przeł. M. Marcinkowska, Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej, Warszawa 2005.
  48. Zalewski W., Sprawiedliwość naprawcza – początek ewolucji polskiego prawa karnego?, „Arche”, Gdańsk 2006.