Nr 2 (194) (2013)
Artykuły

Ograniczenia prawa dostępu do dokumentów instytucji Unii Europejskiej na podstawie rozporządzenia 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów

[Exceptions to the public access to EU institutions documents under regulation 1049/2001M]

Opublikowane 2013-06-28

Słowa kluczowe

  • Unia Europejska,
  • Rozporządzenie 1049/2001,
  • dostęp publiczny,
  • dokumenty,
  • European Union,
  • Regulation 1049/2001,
  • public access,
  • documents

Jak cytować

Szwarc, M. (2013). Ograniczenia prawa dostępu do dokumentów instytucji Unii Europejskiej na podstawie rozporządzenia 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów: [Exceptions to the public access to EU institutions documents under regulation 1049/2001M]. Studia Prawnicze / The Legal Studies, (2 (194), 163–196. https://doi.org/10.37232/sp.2013.2.9

Abstrakt

Prawo dostępu do dokumentów instytucji Unii Europejskiej zostało wprowadzone po raz pierwszy do prawa pierwotnego UE na mocy Traktatu z Amsterdamu w ówczesnym art. 253 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Przepis ten przyznawał prawo dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej i Rady, upoważniając jednocześnie te instytucje do przyjęcia rozporządzenia, które regulowałoby szczegółowe zasady udostępniania tych dokumentów. Upoważnienie zostało zrealizowane poprzez przyjęcie rozporządzenia 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, które jest przejawem woli wyrażonej w ob. art. 1 akapit drugi TUE, by Traktaty wyznaczały nowy etap w procesie tworzenia coraz ściślejszego związku między narodami Europy, w którym decyzje są podejmowane z możliwe najwyższym poszanowaniem zasady otwartości i jak najbliżej obywateli (motyw 1 preambuły rozporządzenia 1049/2001) oraz odzwierciedla przekonanie, że prawo dostępu do dokumentów instytucji jest związane z ich demokratycznym charakterem (motyw drugi preambuły rozporządzenia 1049/2001). Uzasadnieniem przyznania obywatelom prawa dostępu do dokumentów instytucji jest wobec tego uznanie, że Unia powinna działać w sposób otwarty względem obywateli, zaś instytucje powinny mieć jak najbardziej demokratyczny charakter.

 

The article undertakes the issue of lawful exceptions to the right of public access to EU documents under Article 4 of Regulation 1049/2001 regarding public access to European Parliament, Council and Commission documents. The author analyses the jurisprudence of the General Court and the Court of Justice as regards the interpretation of these exceptions. The article covers obligatory as well as facultative exceptions in public or private interest, exception connected with the protection of the decision-making processes in the EU institutions and the issue of Member States’ documents, which are in possession of EU institutions. The author argues that there have been so far important differences in jurisprudence of the General Court and the Court of Justice in a number of important issues, such as the balance between the public access to documents and respect of privacy. The approach of the EU courts in also highlighted in respect of Member States’ documents – the author draws a conclusion that when the documents drawn by the Member States are transmitted to the UE institutions, the public access to these documents does no longer belong to the national law but to the EU law. In particular, eventual denial to access such documents must be based on exceptions from Article 4 of the Regulation 1049/2001, and not on national law. This results in extending the scope of application of the EU rules on public access to documents.

Bibliografia

  1. Kowalik-Bańczyk K., Komentarz do art. 15 TFUE [w:] A. Wróbel, D. Miąsik, N. Półtorak (red.), Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komentarz. T. 1, Wolters Kluwer, Warszawa 2012.
  2. Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, Dz.U. z 2001 r., L 145.
  3. Rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych, Dz.U. z 2001 r., L 8.
  4. Rozporządzenie 139/2004 w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw), Dz.U. z 2004 r., L 24.
  5. Rozporządzenie Rady 4064/1989 w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw, Dz.U. z 1989 r., L 395.
  6. Rozporządzenie Rady ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE, Dz.U. z 1999 r., L 83.
  7. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 426/2011 z dnia 2 maja 2011 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 889/2008 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli, Dz.U. z 1995 r., L 281.
  8. Szwarc M., Zasady wglądu do dokumentów instytucji Wspólnot Europejskich, „Państwo i Prawo” 2001, nr 11, s. 63–76.
  9. Wyrok Sądu pierwszej instancji (czwarta izba w składzie powiększonym) z dnia 17 czerwca 1998 r. Svenska Journalistförbundet przeciwko Radzie Unii Europejskiej, sprawa nr T-174/95, „Zbiór Orzeczeń” 1998, s. 2293–2333, https://curia.europa.eu/juris/showPdf.jsf?text=&docid=43954&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3421265 [dostęp: 29.12.2021].
  10. Wyrok Sądu pierwszej instancji (druga izba) z dnia 26 kwietnia 2005 r. Jose Maria Sison przeciwko Radzie Unii Europejskiej, sprawy połączone nr T-110/03, T-150/03 oraz T-405/03, „Zbiór Orzeczeń” 2005, s. 1432–1464, https://curia.europa.eu/juris/showPdf.jsf?text=&docid=58796&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3423001 [dostęp: 29.12.2021].
  11. Wyrok Sądu pierwszej instancji (piąta izba) z dnia 23 listopada 2004 r. Maurizio Turco przeciwko Radzie Unii Europejskiej, sprawa nr T-84/03 „Zbiór Orzeczeń” 2004, s. 4064–4095, https://curia.europa.eu/juris/showPdf.jsf?text=&docid=49702&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3249908 [dostęp: 29.12.2021].
  12. Wyrok Sądu pierwszej instancji (piąta izba) z dnia 27 listopada 2007 r. Athanasios Pitsiorlas przeciwko Radzie Unii Europejskiej oraz Europejski Bank Centralny, sprawy połączone nr T-3/00 oraz T-337/04, „Zbiór Orzeczeń” 2007, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=70427&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3424622 [dostęp: 29.12.2021].
  13. Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba w składzie powiększonym) z dnia 9 września 2008 r. MyTravel Group plc przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich, sprawa nr T-403/05 „Zbiór Orzeczeń” 2008, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=67825&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3249908 [dostęp: 29.12.2021].
  14. Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 30 stycznia 2008 r. Ioannis Terezakis przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich, sprawa nr T-380/04 „Zbiór Orzeczeń” 2008, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=70112&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3249908 [dostęp: 29.12.2021].
  15. Wyrok Sądu pierwszej instancji (trzecia izba) z dnia 8 listopada 2007 r. The Bavarian Lager Co. Ltd przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich, sprawa nr T-194/04 „Zbiór Orzeczeń” 2007, s. 4532–4588, https://curia.europa.eu/juris/showPdf.jsf?text=&docid=72263&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3249908 [dostęp: 29.12.2021].
  16. Wyrok Sądu pierwszej instancji (wielka izba) z dnia 12 września 2007 r. Association de la presse internationale ASBL (API) przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich, sprawa nr T-36/04 „Zbiór Orzeczeń” 2007, s. 3210–3264, https://curia.europa.eu/juris/showPdf.jsf?text=&docid=62795&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3445266 [dostęp: 29.12.2021].
  17. Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 10 czerwca 2004 r. Rudolf Kronhofer przeciwko Marianne Maier i innym, sprawa nr C-168/02 „Zbiór Orzeczeń” 2004, s. 6022–6032, https://curia.europa.eu/juris/showPdf.jsf?text=&docid=49282&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3249908 [dostęp: 29.12.2021].
  18. Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 1 kwietnia 2004 r. Freiburger Kommunalbauten GmbH Baugesellschaft & Co. KG przeciwko Ludger Hofstetter i Ulrike Hofstetter, sprawa nr C-237/02 „Zbiór Orzeczeń” 2004, s. 3412–3424 , https://curia.europa.eu/juris/showPdf.jsf?text=&docid=49062&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3249908 [dostęp: 29.12.2021].
  19. Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 1 lutego 2007 r. Jose Maria Sison przeciwko Radzie Unii Europejskiej, sprawa nr C-266/05 P, „Zbiór Orzeczeń” 2007, s. 1270–1314, https://curia.europa.eu/juris/showPdf.jsf?text=&docid=66056&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3249908 [dostęp: 29.12.2021].
  20. Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 21 lipca 2011 r. Królestwo Szwecji przeciwko Komisji Europejskiej i MyTravel Group plc, sprawa nr C-506/08 P, „Zbiór Orzeczeń” 2011, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=107935&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3249908 [dostęp: 29.12.2021].
  21. Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 21 czerwca 2012 r. IFAW Internationaler Tierschutz-Fonds gGmbH przeciwko Komisji Europejskiej, sprawa nr C-135/11 P, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=124191&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3249908 [dostęp: 29.12.2021].
  22. Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 28 czerwca 2012 r. Komisja Europejska przeciwko Éditions Odile Jacob SAS, sprawa nr C-404/10 P, „Zbiór Orzeczeń” [dostęp: 29.12.2021].
  23. Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 1 lipca 2008 r. Królestwo Szwecji i Maurizio Turco przeciwko Radzie Unii Europejskiej, sprawy połączone nr C-39/05 P oraz C-52/05 P „Zbiór Orzeczeń” 2008, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=67058&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3249908 [dostęp: 29.12.2021].
  24. Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 18 grudnia 2007 r. Królestwo Szwecji przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich i innym, sprawa nr C-64/05 P, „Zbiór Orzeczeń” 2007, s. 11420–11458, https://curia.europa.eu/juris/showPdf.jsf?text=&docid=71934&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3249908 [dostęp: 29.12.2021].
  25. Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 21 września 2010 r. Królestwo Szwecji przeciwko Association de la presse internationale ASBL (API) i Komisji Europejskiej (C-514/07 P), Association de la presse internationale ASBL (API) przeciwko Komisji Europejskiej (C-528/07 P) i Komisja Europejska przeciwko Association de la presse internationale ASBL (API) (C-532/07 P), sprawy połączone nr C-514/07 P, C-528/07 P oraz C-532/07 P, „Zbiór Orzeczeń” 2010, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=84028&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3470502 [dostęp: 29.12.2021].
  26. Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 29 czerwca 2010 r. Komisja Europejska przeciwko The Bavarian Lager Co. Ltd, sprawa nr C-28/08 P, „Zbiór Orzeczeń” 2010, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=84752&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3453699 [dostęp: 29.12.2021].
  27. Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 29 czerwca 2010 r. Komisja Europejska przeciwko Technische Glaswerke Ilmenau GmbH, sprawa nr C-139/07 P, „Zbiór Orzeczeń” 2010, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=84749&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3450872 [dostęp: 29.12.2021].
  28. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2012 r. w sprawie Komisja p. Agrofert Holding a.s., sprawa nr C-477/10 P, https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=124465&pageIndex=0&doclang=PL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=3462541 [dostęp: 29.12.2021].