Published
2026-02-26
Keywords
- joint physical custody,
- divorce,
- child welfare,
- parenting time
Abstract
his paper addresses the issue of joint physical custody. The discussion focuses on the division of parenting time and the precedence of joint physical custody over other forms of childcare arrangements. The inspiration for undertaking this analysis was the judgment of the Constitutional Court of the Czech Republic of 5 February 2025, I. ÚS 2364/24, which may contribute to a deeper understanding of the nature of joint physical custody. In its ruling, the Court emphasised that joint physical custody may, but need not, entail an equal (50/50) division of time, although such an arrangement is not a general rule. Czech law does not contain any provision that would establish „right to joint physical custody” – understood as a statutory entitlement of parents to joint physical custody. The judgment of the Constitutional Court of the Czech Republic of 5 February 2025 represents a significant and necessary contribution to the debate on the legitimacy of prioritising joint physical custody. The reasoning presented in the decision may also prove useful from the perspective of Polish law, particularly in light of the ongoing work aimed at introducing provisions regulating joint physical custody.
References
- Arnoldová A., Sociální péče 2. díl: Učebnice pro obor sociální činnost, Grada Publishing, Praga 2016.
- Borski M., Karta Podstawowych Praw i Wolności jako element porządku konstytucyjnego Republiki Czeskiej, „Prawa Człowieka: Humanistyczne Zeszyty Naukowe” 2010, nr 13, s. 180–195.
- Braver S. L., Votruba A. M., Does Joint Physical Custody „Cause” Children’ Better Outcomes?, „Journal of Divorce & Remarriage” 2018, t. 59, nr 5, s. 452–468.
- Czerederecka A., Rozwód a rywalizacja o opiekę nad dziećmi, Wolters Kluwer, Warszawa 2020.
- Czyż E., Sąd Konstytucyjny Republiki Czeskiej, [w:] M. Barański, A. Czyż, R. Rajczyk, Sądownictwo konstytucyjne w państwach Grupy Wyszehradzkiej. Perspektywa politologiczno-prawna, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2015, s. 50–66.
- Fabricius W.V., Braver S.L., Diaz P., Velez C.E., Custody and Parenting Time: Links to Family Relationships and Well-being after Divorce, [w:] M.E. Lamb (red.), The Role of the Father in Child Development, John Wiley & Sons, Nowy Jork 2010, s. 201–240.
- Fučik P., Public Attitudes Toward Shared Custody: The Czech Republic, [w:] D. Mortelmans (red.), Divorce in Europe: New Insights in Trends, Causes and Consequences of Relation Break-ups, Springer, Cham 2020, s. 253–270.
- Fučik P., Šolcová M., Nové formy rodičovství: střídavá péče a hledání jejích důsledků pro děti – přehledová studie, „Sociální studia” 2022, t. 19, nr 2, s. 35–54.
- Gałdyn P., Piecza naprzemienna w systemie prawa rodzinnego, ,,Forum prawnicze” 2023, t. 2, nr 76, s. 32–51.
- Hakovirta M., Meyer D.R., Salin M., Lindroos E., Haapanen M., Joint Physical Custody of Children in Europe: A Growing Phenomenon, „Demographic Research” 2023, t. 49, s. 479–492.
- Hess K.D., Understanding Child Domestic Law Issues: Custody, Adoptions, and Abuse, [w:] I.B. Weiner, A.K. Hess (red.), The Handbook of Forensic Psychology, Wiley, New Jersey 2013, s. 98–123.
- How Much Custody Time Does Dad get in Your State?, https://www.custodyxchange.com/topics/research/dads-custody-time-by-state.php [dostęp: 27.12.2025].
- Janik-Skowrońska H., Prawno-społeczne uwarunkowania pieczy współdzielonej (naprzemiennej) w Polsce. Studium prawno-socjologiczne, Difin, Warszawa 2024.
- Kamińska K., Piecza naprzemienna a władza rodzicielska rodziców żyjących w rozłączeniu, Wolters Kluwer, Warszawa 2022.
- Kamińska K., Post-Separation Parenting: Contemporary Trends and Challenges, ,,The Italian Law Journal” 2022, t. 8, nr 2, s. 621–633.
- Kodeks cywilny Kalifornii przyjęty przez kalifornijski parlament dnia 21 marca 1872 r. i podpisany przez gubernatora.
- Konstytucja Republiki Czeskiej z dnia 16 grudnia 1992 r., https://biblioteka.sejm.gov.pl/wp-content/uploads/2015/07/Czechy_pol_010811.pdf [dostęp: 27.12.2025].
- Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2, Dz.U. 1993 Nr 61, poz. 284.
- Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., Dz.U. 1991 Nr 120, poz. 526.
- Kubíčková K., Střídavá péče nedělá z dětí nešťastné batůžkáře, říká sociolog Petr Fučík, https://www.universitas.cz/osobnosti/5624-stridava-pece-nedela-z-deti-nestastne-batuzkare-rika-sociolog [dostęp: 27.12.2025].
- Lányiová Z., Striedavá vs. spoločná osobná starostlivosť rodičov, https://www.lanyiova.sk/l/clanok-s-obrazkami2/ [dostęp: 27.12.2025].
- Lee M., Building a Parenting Agreement That Works: Child Custody Agreements Step by Step, NOLO, Berkeley 2022.
- Lemon N.K., Joint Custody As a Statutory Presumption: California’s New Civil Code Sections 4600 and 4600.5, ,,Golden Gate University Law Review” 1981, t. 11, nr 2, s. 485–531.
- McCullough S., Can Time Really Heal: The Long-term Impacts of Joint Custody Arrangements, ,,Senior Honors Theses” 2024, s. 1–39.
- Meyer D.R., Carlson M.J., Md Moshi Ul Alam, Increases in Shared Custody after Divorce in the United States, ,,Demographic Research” 2022, t. 46, s. 1137–1162.
- Michalíková V., Zverenie dieťaťa do striedavej starostlivosti – ako je to v praxi?, https://www.akmv.sk/zverenie-dietata-do-striedavej-starostlivosti-ako-je-to-v-praxi/ [dostęp: 27.12.2025].
- Mills B.G., Belzer S.P., Joint Custody as a Parenting Alternative, ,,Pepperdine Law Review” 1982, t. 9, nr 4, s. 853–876.
- Nielsen L., Shared Physical Custody: Does It Benefit Most Children?, ,,Journal of the American Academy of Matrimonial Lawyers” 2015, t. 28, nr 1, s. 79–138.
- Novák T., Průchová B., Předrozvodové a rozvodové poradenství, Grada Publishing, Praga 2007.
- Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw z dnia 16 grudnia 2025 r., projekt nr UD349l, https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy--kodeks-rodzinny-i-opiekunczy-oraz-niektorych-innych-ustaw2 [dostęp: 27.12.2025].
- Scott E.S., Pluralism, Parental Preference, and Child Custody, ,,Columbia Law School” 1992, t. 80, nr 615, s. 615–672.
- Sikorska M., Gawrońska M., Piecza naprzemienna w Polsce – diagnoza i rekomendacje dla polityk publicznych, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2025.
- Stanowisko Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego w sprawie wprowadzenia przepisów prawnych regulujących pieczę współdzieloną, https://www.gov.pl/attachment/27831048-a131-4418-b671-c2a5dc8b6722 [dostęp: 27.12.2025].
- Tomešová J., Společná péče o nezletilé dítě, https://www.pravniprostor.cz/clanky/obcanske-pravo/spolecna-pece-o-nezletile-dite [dostęp: 27.12.2025].
- Uchwała Prezydium Czeskiej Rady Narodowej z dnia 16 grudnia 1992 r., https://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/czechy-b.html [dostęp: 26.12.2025].
- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, t.j. Dz.U. 2025, poz. 897.
- Večeřová-Procházková A., Pomoc dětské dusi, Mladá fronta, Praga 2023.
- Warshak R.A., The Approximation Rule, Child Development Research, and Children’s Best Interests After Divorce, ,,Child Development Perspectives” 2007, t. 1, nr 2, s. 119–125.
- Wyrok Sądu Konstytucyjnego Republiki Czeskiej z 15 maja 2019 r., II. ÚS 1191/17, CZ:US:2017:2.US.1191.17.1.
- Wyrok Sądu Konstytucyjnego Republiki Czeskiej z 25 stycznia 2021 r., II. ÚS 3395/20, CZ:US:2021:2.US.3395.20.1.
- Wyrok Sądu Konstytucyjnego Republiki Czeskiej z 3 maja 2022 r.,
- I. ÚS 3065/21, CZ:US:2022:1.US.3065.21.2.
- Wyrok Sądu Konstytucyjnego Republiki Czeskiej z 5 lutego 2025 r., I. ÚS 2364/24, CZ:US:2025:1.US.2364.24.2.
- Wyrok Sądu Miejskiego w Pradze z 26 czerwca 2024 r., 55 Co 115/2024-521.
- Wyrok Sądu Obwodowego dla Dzielnicy Piątej Miasta Stołecznego Pragi z 1 lutego 2024 r., 50 P 307/2022-485 23 P i Nc 2/2023.
- Zákon č. 36/2005 Z. z. z dne 19. januára 2005 o rodine a o zmene a doplnení niektorých zákonov.
- Zákon č. 89/2012 Sb. ze dne 3. února 2012 občanský zákoník.
- Zákon, ktorým sa mení a dopĺňa zákon č. 36/2005 Z. z. o rodine a o zmene a doplnení niektorých zákonov v znení neskorších predpisov, Zákon č. 217/2010 Z. z.
- Żaba M., Wybrane zagadnienia wymiaru sprawiedliwości i statusu sędziów w Republice Czeskiej, Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Warszawa 2022.