No. XXIX-XXX (2008)
Articles

(Against) Closing Children’s Homes

Marek Andrzejewski
Institute of Law Studies of the Polish Academy of Sciences

Published 2008-04-01

Keywords

  • children's homes,
  • care and educational institutions,
  • foster families

How to Cite

Andrzejewski, M. (2008). (Against) Closing Children’s Homes. Archives of Criminology, (XXIX-XXX), 791–801. https://doi.org/10.7420/AK2007-2008BJ

Abstract

The underlying idea of the article is an attempt to answer whether the existence of children’s homes in an unchangeable and outdated form, developed under the previous system, is justified. The author wrote the article because he was urged to comment on the discussion caused by numerous media messages concerning the protection of the rights of children in institutions. The motive for this was the growing inaccuracies and oversimplifications that lacked careful analysis. Referring to his own experience, Marek Andrzejewski calls attention to the common contemporary underestimation of the usefulness of educational institutions. The author suggests that the failures of institutions do not lead to the necessary criticism and that the complexity of the institution of foster care gets lost in superficial public debate. The text cites the aftermath of a discussion that began in 1998 with a media campaign under the slogan of Let’s close children’s homes by the weekly magazine Polityka. As a result, a dozen or so articles appeared in the press arguing for the introduction of a modern approach to placing children in foster families and in care and educational institutions. The new approach was to support dysfunctional families. The public debate emphasised the need to expand the range of activities aimed at the parents and the rest of the family of a foster child, and to move away from focussingexclusivelyon the minor placed in an institution. According to the author, the new goal was to reintegrate the whole family from which the legal guardians of the child had previously been excluded. The text also presents the effects of the foster care reform initiated by the Buzek government, which entrusted the responsibility for running foster care centres and foster families to local governments, thereby establishing the district family assistance centres. The author cites arguments for not closing down the children’s homes, such as the well-established tradition of such institutions in democratic countries that respect human rights, the need to individually tailor the form of separatinga child from the family without using foster services that may prove harmful to and incompatible with the situation of a particular child, and the strong local presence of the institution. At the same time, Andrzejewski emphasises that not all children’s homes incorporate contemporary solutions in their work. For example, graduates of educational faculties who are not prepared to work in the institution, despite their enthusiasm and willingness, are not taught how to work with families. In his conclusions, the author warns against an antagonistic perception of institutional and family forms of foster care, which should not be pitted against each other. Andrzejewski suggests that more emphasis should be placed on the way of working in both types of foster care. Fundamental to this should be a move away from archaic forms of work to contemporary methods.

References

  1. Agathonos-Georgopoulou H., Programy wspierania rodziny [w:] Z.W. Stelmaszuk (red.), Zmiany w systemie opieki nad dziećmi i młodzieżą. Perspektywa europejska, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 2001.
  2. Analiza i ocena systemu opieki zastępczej nad dziećmi, Departament ds. Kobiet, Rodziny i Przeciwdziałania Przemocy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Warszawa 2006.
  3. Andrzejewski M., Domy na piasku. Domy dziecka. Od opieki nad dzieckiem do wspierania rodziny, wyd. 2, Media Rodzina of Poznań, Poznań 2007.
  4. Andrzejewski M., Dziecko a media w praktyce funkcjonowania placówek opiekuńczo-wychowawczych, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2004, nr 7.
  5. Andrzejewski M., Komentarz do przepisów dotyczących rodzin zastępczych zawartych w ustawie z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej [w:] M. Andrzejewski (red.), Rodziny zastępcze – problematyka prawna, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa, Toruń 2006.
  6. Andrzejewski M., Reforma opieki nad rodziną i dzieckiem w działaniach samorządu [w:] A. Grzybowski (red.), Polityka społeczna samorządu terytorialnego. Poradnik praktyczny, Instytut Przedsiębiorczości i Samorządności, Warszawa 2002.
  7. Andrzejewski M., Rola sędziów rodzinnych w zreformowanym systemie opieki nad dziećmi [w:] M. Racław-Markowska (red.), Pomoc dzieciom i rodzinie w środowisku lokalnym. Debata o nowym systemie, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2005.
  8. Badora K.P., Systemowe rozwiązanie problemów sieroctwa w Niemczech [w:] S. Badora, D. Marzec, System opieki kompensacyjnej w zjednoczonej Europie, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2002.
  9. Badora K.P., Szwedzki system opieki kompensacyjnej, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1998, nr 8.
  10. Bieńko M., Proces usamodzielnienia wychowanków domów dziecka, cz. 1, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2006, nr 4.
  11. Bieńko M., Proces usamodzielnienia wychowanków domów dziecka, cz. 2, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2006, nr 5.
  12. Bińczycka J., Recenzja U. Kamińska, Zranione dzieciństwo. Wychowankowie Domu Dziecka mówią, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2001, nr 8.
  13. Borowski R., Wysocki D., Placówki opiekuńczo-wychowawcze, Wydawnictwo Naukowe, Płock 2001.
  14. Brągiel J., Badora S. (red.), Formy opieki, wychowania i wsparcia w zreformowanym systemie pomocy społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2005.
  15. Cierpiał B., Przekształcanie domu dziecka, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2002, nr 8.
  16. Dąbrowski Z. (red.), Węzłowe problemy opieki i wychowania w domu dziecka, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Olsztyn 1997.
  17. Dobrzyński L., O problemach rodzicielstwa zastępczego, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2006, nr 7.
  18. Dobrzyński L., Raport o problemach rodzicielstwa zastępczego w Polsce. Warszawa 2006 (druk).
  19. Elbanowska D., Sobiecka-Górniak G., Projekt reorganizacji Domu Dziecka nr 1 w Lublinie w Wielorodzinny Dom Dziecka [w:] Cz. Kępski (red.), Opieka i wychowanie. Systemy wychowania i opieki nad dziećmi w okresie przemian ustrojowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1998.
  20. Europejska Konwencja o wykonywaniu praw dzieci, sporządzona w Strasburgu dnia 25 stycznia 1996 r., Dz.U. 2000, Nr 107, poz. 1128.
  21. Gomułka E., Reintegracja rodziny, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2007, nr 9.
  22. Grajewska G., Kulpiński F., Kształtowanie właściwych stosunków między domem dziecka a rodzinami wychowanków i lokalnym środowiskiem [w:] Z. Dąbrowski (red.), Węzłowe problemy opieki i wychowania w domu dziecka, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, Olsztyn 1997.
  23. Gudbrandsson G., Dzieci w instytucjach opiekuńczych: zapobieganie instytucjonalizacji i alternatywne formy opieki w krajach europejskich, „Dziecko krzywdzone. Teoria. Badania. Praktyka” 2006, nr 17.
  24. Hellinckx W., Nowe tendencje w opiece nad dzieckiem w Europie [w:] Z.W. Stelmaszuk (red.), Zmiany w systemie opieki nad dziećmi i młodzieżą. Perspektywa europejska, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 2001.
  25. Hellinckx W., Opieka instytucjonalna i jej alternatywy w krajach Unii Europejskiej [w:] Z.W. Stelmaszuk (red.), Współczesne kierunki w opiece nad dzieckiem. Wybór tekstów, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1999.
  26. Hrynkiewicz J., Odrzuceni. Analiza procesu umieszczania dzieci w placówkach opieki, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2006.
  27. Informacja MEN dotycząca przeglądu rodzin zastępczych w 1995 roku, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Warszawa 1996.
  28. Informacja o wynikach kontroli realizacji wybranych zadań w zakresie pomocy społecznej przez administrację samorządową powiatów, KPZ-41013-2002, NIK, Departament Pracy, Spraw Socjalnych i Zdrowia, Warszawa 2003.
  29. Jundziłł E., Pawłowska R. (red.), Pedagogika opiekuńcza. Przeszłość – teraźniejszość – przyszłość, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2008.
  30. Kawula S., Brągiel J., Janke A.W., Pedagogika rodziny. Obszar i panorama problematyki, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 1997.
  31. Kazubowska U., Rodziny własne wychowanków domów dziecka, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2006.
  32. Kelm A., Węzłowe problemy pedagogiki opiekuńcze, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 2000.
  33. Kępski C., Dziesięć lat opieki nad dzieckiem w III Rzeczypospolitej - próba bilansu [w:] C. Kępski (red.), Opieka i wychowanie w rodzinie, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2003.
  34. Kępski C., Potrzeby opiekuńcze i ich zaspokajanie w okresie transformacji ustrojowej [w:] Cz. Kępski (red.), Opieka i wychowanie. Systemy wychowania i opieki nad dziećmi w okresie przemian ustrojowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1998.
  35. Kolankiewicz M. (). Szanse i zagrożenia instytucjonalnej opieki nad dziećmi [w:] M. Racław-Markowska (red.), Pomoc dzieciom i rodzinie w środowisku lokalnym. Debata o nowym systemie, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2005.
  36. Kolankiewicz M., Opieka instytucjonalna [w:] M. Kolankiewicz (red.), Zagrożone dzieciństwo. Rodzinne i instytucjonalne formy opieki, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1998.
  37. Kolankiewicz M., Porzuceni i powierzeni trosce. Domy Małych Dzieci, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 2002.
  38. Kolankiewicz M., Zakończenie [w:] M. Kolankiewicz (red.), Zagrożone dzieciństwo. Rodzinne i instytucjonalne formy opieki, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1998.
  39. Konwencja o prawach dziecka, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., Dz.U. 1991, Nr 120, poz. 526 z późn. zm.
  40. Kozdrowicz E., System opieki nad dzieckiem opuszczonym (1945-1988) [w:] M. Kolankiewicz (red.), Zagrożone dzieciństwo. Rodzinne i instytucjonalne formy opieki, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1998.
  41. Kula A., Jarosz J., Systemowe rozwiązywanie opieki nad dziećmi w Zjednoczonym Królestwie, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1998, nr 8.
  42. Kulpiński F., Krytyka i ochrona domów dziecka [w:] M. Heine, G. Grajewska, Sieroctwo społeczne i jego kompensacja, Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. T. Kotarbińskiego w Zielonej Górze, Zielona Góra 1988.
  43. Kwak A. (red.), Z opieki zastępczej w dorosłe życie. Założenia a rzeczywistość, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2006.
  44. Maluccio A.N., Warsh R., Pine B.A., Założenia i praktyka reintegracji rodziny [w:] Z.W. Stelmaszuk, Współczesne kierunki w opiece nad dzieckiem. Wybór tekstów, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1999.
  45. Nawrot J., Obowiązkowo, lecz niekoniecznie, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2000, nr 9.
  46. O przekształceniu domu dziecka w wielofunkcyjną placówkę – rozmowa z A. Wróblewskim, dyrektorem Domu Dziecka w Pyrach, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2002, nr 4.
  47. Obuchowska I., Dziecko w rodzinie i instytucji – od teorii do praktyki, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1997, nr 3.
  48. Obuchowska I., Dziecko zagubione w sieroctwie, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1998, nr 4.
  49. Obuchowska I., Wychowanie w domu i instytucji, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1999, nr 4.
  50. Olearczyk T.E., Sieroctwo i osamotnienie. Pedagogiczne problemy kryzysu współczesnej rodziny, Wydawnictwo WAM, Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna Ignatianum, Kraków 2007.
  51. Patela-Owczarczyk A., Przekształcenia warszawskich placówek opiekuńczo-wychowawczych, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2007, nr 9.
  52. Polkowski T., Metoda indywidualnych planów pracy z dzieckiem i rodziną w warunkach instytucji opiekuńczo-wychowawczej, Towarzystwo Nasz Dom, Warszawa 2003.
  53. Polkowski T., Metody przekształceń instytucji opiekuńczo-wychowawczych. Z doświadczeń Towarzystwa „Nasz Dom”, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2002, nr 1.
  54. Polkowski T., Piąta reforma społeczna, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2000, nr 4.
  55. Problemy rodzinnej opieki zastępczej w Polsce, Koalicja na rzecz Rodzinnej Opieki Zastępczej, Warszawa 2006.
  56. Raczkowska J., O opiece nad dzieckiem z niepokojem. Zaproszenie do dyskusji, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2002, nr 3.
  57. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 lutego 1994 r. w sprawie rodzajów, organizacji i zasad działania publicznych placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych, Dz.U. 1994, Nr 41, poz. 156.
  58. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 września 2000 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych, Dz.U. 2001, Nr 80, poz. 900.
  59. Schubert E., Rola sędziów rodzinnych w zreformowanym systemie opieki nad dziećmi (koreferat do ekspertyzy M. Andrzejewskiego) [w:] M. Racław-Markowska (red.), Pomoc dzieciom i rodzinie w środowisku lokalnym. Debata o nowym systemie, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2005.
  60. Smolińska-Theiss B., Między opieką a pomocą i pracą socjalną [w:] J. Żebrowski (red.), Pedagogika opiekuńcza w okresie demokratycznych przemian, Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Gdańsk 1998.
  61. Smyczyński T., Prawo dziecka do rodziny [w:] T. Smyczyński (red.), Konwencja o prawach dziecka: wybrane zagadnienia prawne i socjalne, Polski Komitet UNICEF, Warszawa 1993.
  62. Sobczyńska K., Czy domy dziecka znikną?, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2007, nr 9.
  63. Stelmaszuk Z.W., Szanse reintegracji rodziny w systemie opieki nad dzieckiem [w:] M. Kolankiewicz (red.), Zagrożone dzieciństwo. Rodzinne i instytucjonalne formy opieki, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1998.
  64. Stolecka-Zuber R., Adopcja – optymalny model opieki nad dzieckiem sierocym [w:] B. Matyjas (red.), Problemy teorii i praktyki opiekuńczej, Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej, Kielce 2005.
  65. Szczepaniak J., Kierunki przekształceń placówek socjalizacyjnych a wymagania opieki kompensacyjnej. Wnioski i refleksje z badań własnych, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2006, nr 9.
  66. Trawkowska D., Portret współczesnego pracownika socjalnego. Studium socjologiczne, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 2006.
  67. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Dz.U. 2004, Nr 64, poz. 593 z późn. zm.
  68. Węgierski Z., Opieka nad dzieckiem osieroconym. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń 2006.
  69. Wszołek J., Medialny obraz opieki zastępczej, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2007, nr 1.
  70. Założenia ustawy o systemie opieki zastępczej nad dzieckiem, MPiPS Warszawa 2008.
  71. Żłobicki W., Instytucje opiekuńczo-wychowawcze w Niemczech, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1998, nr 8.
  72. Żmuda B., Jak sprywatyzowano dom dziecka, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1998, nr 3.