Studia Prawnicze / The Legal Studies
type: channel
description: „Studia Prawnicze” (ISSN: 0039-3312; eISSN: 2719-4302) to renomowane czasopismo naukowe, ukazujące się w Polsce od 1963 r. (do 2019 r. jako kwartalnik, od 2020 r. jako półrocznik). Czasopismo to jest nieprzerwanie wydawane przez Instytut Nauk Prawnych PAN. W „Studiach Prawniczych”, ze względu na możliwość publikacji obszernych objętościowo opracowań naukowych, autorzy i autorki artykułów mają szansę dokonania pogłębionej i wieloaspektowej analizy poruszanych zagadnień jurydycznych, z możliwością szerszego zaprezentowania poglądów doktryny prawniczej i orzecznictwa. Łamy czasopisma są otwarte dla całego naukowego środowiska prawniczego. Artykuły naukowe publikowane są w języku polskim oraz angielskim. Dążąc do upowszechniania za granicą artykułów ukazujących się w „Studiach Prawniczych”, zamieszczne są angielskie streszczenia artykułów w Central European Journal of Social and Humanities (CEJSH), Bibliotece Nauki i e-Bibliotece Prawniczej oraz artykuły wraz z zestawem metadanych w bazach Central and Eastern European Online Library (CEEOL) oraz Ebsco – Legal Source, Biblioteka Nauki. Czasopismo jest indeksowane w bazie referencyjnej ERIH PLUS. Pełne wersje artykułów, publikowanych w modelu Open Access. Czasopismo znajduje się w Wykazie czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych MEiN (aktualizacja z dnia 17 lipca 2023 r.) z przyznaną liczbą 40 pkt.
publisher: Wydawnictwo Instytutu Nauk Prawnych PAN
language: pl
publication name: Studia Prawnicze / The Legal Studies
issn: 0039-3312
copyright: Art. 11 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1231.) przyznaje autorskie prawa majątkowe do utworu zbiorowego (w tym publikacji periodycznej) wydawcy, zaś do poszczególnych części mających samodzielne znaczenie - ich twórcom. Pomimo, że przeważnie na treść utworów zbiorowych składają się utwory wielu autorów, to inicjatorem ich powstanie jest wydawca, któremu ustawa przyznała autorskie prawa majątkowe do całości takiego utworu jako takiego, czyli prawo do decydowania o sposobach eksploatacji i otrzymywania wynagrodzenia. Do poszczególnych części utworu zbiorowego, poszczególnych utworów, prawo przysługuje ich twórcom, chyba że przeniosą je na wydawcę. Na platformie udostępniane są poszczególne artykuły wraz z zestawem metadanych tylko jeżeli autorzy wyrazili zgodę na wykorzystanie utworu (publikacji naukowej) na tym polu eksploatacji. Dostrzegając korzyści społeczne, jakie daje otwarty bezpłatny dostęp do publikacji prawniczych, Instytut Nauk Prawnych PAN jako Wydawca czasopisma, korzystając z legitymacji ustawowej, zadecydował o opublikowaniu całych woluminów periodyku. Autorzy artykułów opublikowanych w czasopiśmie, zainteresowani udostępnieniem publikacji w sposób otwarty, proszeni są o kontakt z Wydawcą w sprawie zawarcia umowy licencyjnej.
items: https://czasopisma.inp.pan.pl/index.php/sp/article/view/5807
items: Evolving Property Rights in Kosova [Ewolucja praw własności w Kosowie]
items: https://czasopisma.inp.pan.pl/index.php/sp/article/view/5769
items: Collective Property in Italy: A Story of Resilience and Rebirth. [Własność zbiorowa we Włoszech: historia odporności i odrodzenia]
items: Squatting in Spain: the tension between the right to private property and the right to housing [Squatting w Hiszpanii: napięcie między prawem do własności prywatnej a prawem do mieszkania]
items: Ściganie zbrodni międzynarodowych – uwagi dotyczące konieczności wprowadzenia zmian w polskim prawie karnym
items: Prepare me softly - European integration in the energy sector
items: Addressing human trafficking in the digital era: Amendments to the EU anti-trafficking directive
items: 20-lecie współpracy sądowej w sprawach karnych w UE z perspektywy polskich organów sądowych – wybrane zagadnienia
items: Prawo patentowe a nowe technologie – w dwudziestoleciu polskiego członkostwa w UE. Czy coś się zmienia? Czy coś zmienić się powinno?
items: Polskie sprawy przed Sądem Unii Europejskiej
items: Polska w podręcznikach o Unii Europejskiej – rozważania o testowaniu unijnych ram traktatowych
items: Kilka refleksji o wpływie unijnego prawa na polskie prawo spółek
items: O obowiązku prounijnej wykładni krajowego prawa ochrony konkurencji. Czy materialne prawo krajowe jest (jeszcze) potrzebne?
items: Akcesja do UE a jakość rządzenia w Polsce
items: Polskie doświadczenia z okresu negocjacji akcesyjnych w dziedzinie instytucjonalnej i ich znaczenie dla państw obecnie aspirujących do członkostwa w UE
items: Władztwo nad drogami wewnętrznymi stanowiącymi własność gminy: imperium czy dominium?
items: Administracja oparta na wiedzy – problemy prawne
items: Przedmiot i skutki prawne decyzji stwierdzającej przejście do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi
items: Dopuszczalność kumulacji sankcji lub postępowań o charakterze karnym w świetle zasady ne bis in idem. Analiza najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
items: Uchwała Nr 04/2023 Komitetu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk z dnia 19 listopada 2023 roku w sprawie rekomendowanych zmian w procedurze ustalania urzędowego wykazu czasopism naukowych
items: Suplementy diety jako szczególna kategoria żywności w prawodawstwie polskim i UE
items: Opinie doradcze ETPC na podstawie Protokołu nr 16
items: Corporate sustainability in Ukraine: Challenges of European integration
items: Constitutional law matters of sustainable development under martial law: The case of Ukraine
items: Ochrona środowiska w czechosłowackim prawie karnym i prawie wykroczeń
items: Skazanie policjanta prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego jako podstawa obligatoryjnego zwolnienia ze służby w Policji
items: Zbywalność prawa do grobu
items: Pan prof. dr hab. Andrzej Bierć
items: Przejęcie (przekazanie) ścigania

https://czasopisma.inp.pan.pl/index.php/sp/article/view/5807
type: item
title: Public interest as a concept that determines the scope of property rights protection – case – law of the European Court of Human Rights on austerity measures [Interes publiczny jako koncepcja determinująca zakres ochrony praw własności – na przykładzie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach dotyczących działań oszczędnościowych]
description: W czasach systemowych transformacji politycznych i gospodarczych, kryzysów i pandemii, władze publiczne, wdrażając różnego rodzaju polityki, mają tendencję do przedkładania „interesu publicznego” nad potencjalne interesy jednostki. W europejskim obszarze prawnym ograniczenie praw i wolności podlega ograniczeniom wynikającym z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Zakres, w jakim państwa mogą powoływać się na interes publiczny w celu wdrażania określonych polityk społecznych i gospodarczych, był wielokrotnie badany przez ETPC, ale szczególną uwagę należy zwrócić na środki oszczędnościowe – politykę rządową mającą na celu redukcję deficytu budżetowego w okresach trudności gospodarczych. Artykuł analizuje, jak Trybunał rozpatrywał poszczególne skargi wynikające z działań oszczędnościowych i stwierdza, że w tych sprawach Trybunał po raz pierwszy zdefiniował „interes publiczny” wyłącznie z perspektywy interesów ekonomicznych pozwanych rządów. Chociaż wniosek ten może wydawać się pesymistyczny z punktu widzenia praw człowieka, niewątpliwie odzwierciedla on potrzebę wprowadzenia określonych polityk rządowych. Jest on ściśle powiązany z pierwotną koncepcją prawa własności zawartą w Konwencji, czyli “społeczną koncepcją własności”, która umożliwia realizację polityk społecznych w interesie ogólnym. Artykuł podkreśla, że decyzje Trybunału wymagają bardziej przekonującego uzasadnienia poprzez odwołanie do koncepcji własności przyjętej w Konwencji.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: Europejska Konwencja Praw Człowieka
  topic: keywords
subject: Europejski Trybunał Praw Człowieka
  topic: keywords
subject: środki oszczędnościowe
  topic: keywords
subject: interes publiczny
  topic: keywords
subject: ochrona prawa własności
  topic: keywords
subject: prawo
  topic: disciplines
creator: Aleksandra Mężykowska
rights: Prawa autorskie (c) 2025 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-09-30
publication date: 2025-09-30
starting page: 7
ending page: 40
doi: 10.37232/sp.2025e

Evolving Property Rights in Kosova [Ewolucja praw własności w Kosowie]
type: item
description: W lipcu 2010 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie integracji europejskiej Kosowa. Stało się to po zakończeniu ważnego międzynarodowego projektu liberalnego budowania pokoju i państwowości po zimnej wojnie, w którym kluczowe znaczenie miało stworzenie postkomunistycznego, postkonfliktowego systemu prawa własności. Prywatna własność była postrzegana jako kluczowy element wieloetnicznej demokracji liberalnej z gwarantowanymi prawami człowieka i gospodarką rynkową. Podczas gdy większość „prywatnej” własności w postaci mieszkań, ziemi i dóbr materia lnych istniała już w Kosowie, uwaga społeczności międzynarodowej skupiła się głównie na prywatyzacji dużych przedsiębiorstw społecznych, restytucji mieszkań i praw własności osób przesiedlonych, a następnie na rozwiązywaniu (lub nie) kilku odrębnych problemów związanych z prawami własności w Kosowie. Utworzono nowe ramy instytucjonalne i mechanizmy rozwiązywania problemów własnościowych, równolegle z sądami i zamiast nich. Środki te i ich rezultaty nie zostały szczegółowo omówione. W związku z tym niniejszy artykuł ma na celu naświetlić aspekty niedawnego ustanowienia prywatnych systemów własności w Kosowie, a także różnorodność rodzajów własności, jakie się wówczas pojawiły, prześledzenie powiązań między nimi i wskazanie niektórych nierozwiązanych jeszcze kwestii.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: własność prywatna w Kosowie
  topic: keywords
subject: kontekst polityczny
  topic: keywords
subject: liberalne budowanie pokoju
  topic: keywords
subject: prywatyzacja
  topic: keywords
subject: restytucja
  topic: keywords
subject: nieformalna własność
  topic: keywords
subject: prawo
  topic: disciplines
creator: Padraic Kenna
creator: Gezim Zejnullahu
rights: Prawa autorskie (c) 2025 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-09-30
publication date: 2025-09-30
starting page: 85
ending page: 107
doi: 10.37232/sp.2025a

https://czasopisma.inp.pan.pl/index.php/sp/article/view/5769
type: item
title: Nuisance Law and Human Rights: Brigding the Gap Between Article 8 and Article 1 of Protocol No. 1 to the European Convention on Human Rights [Prawo immisji a prawa człowieka: niwelowanie rozbieżności między artykułem 8 a artykułem 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka]
description: Europejski Trybunał Praw Człowieka zazwyczaj rozpatruje roszczenia dotyczące uciążliwości, takie jak te dotyczące hałasu lub zanieczyszczenia, na podstawie artykułu 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, który chroni między innymi prawo do posiadania własnego domu. Z drugiej strony, roszczenia takie są generalnie wyłączone z zakresu ochrony własności na mocy artykułu 1 Protokołu nr 1. Niniejszy artykuł kwestionuje to podejście, argumentując, że wynika ono z wąskiej interpretacji własności i pozostawia luki w ochronie. Te dwa przepisy mogą się wzajemnie uzupełniać i zapewniać bardziej kompleksową ochronę interesów, które na nią zasługują. Artykuł kończy się propozycją dwuwymiarowego podejścia, w którym uciążliwości są analizowane w kontekście obu przepisów.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: uciążliwości
  topic: keywords
subject: prawa własności
  topic: keywords
subject: dom
  topic: keywords
subject: artykuł 8 EKPC
  topic: keywords
subject: artykuł 1 Protokołu nr 1 EKPC
  topic: keywords
subject: prawo
  topic: disciplines
creator: Víðir Smári Petersen
rights: Prawa autorskie (c) 2025 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-09-30
publication date: 2025-09-30
doi: 10.37232/sp.2025b

Collective Property in Italy: A Story of Resilience and Rebirth. [Własność zbiorowa we Włoszech: historia odporności i odrodzenia]
type: item
description: Koncepcja własności zbiorowej w prawie włoskim uległa znaczącym zmianom, odzwierciedlając szersze przemiany społeczno-polityczne i prawne. Od marginalizacji w ramach indywidualistycznego paradygmatu własności prywatnej – przyjętego przez kodyfikację po zjednoczeniu – po współczesny renesans jako model zrównoważonej własności, własność zbiorowa stanowi prężną instytucję, która budzi nowe zainteresowanie w obliczu współczesnych wyzwań środowiskowych. Niniejszy artykuł analizuje historyczną trajektorię własności zbiorowej, jej prawne uznanie oraz potencjalną rolę w promowaniu nowego paradygmatu własności, zgodnego ze zrównoważonym rozwojem i solidarnością. Ostatnie zmiany legislacyjne i debaty naukowe wskazują na rosnące zainteresowanie własnością zbiorową jako sposobem na pogodzenie praw własności z imperatywami ekologicznymi, pozycjonując ją jako realną alternatywę dla klasycznej, liberalnej koncepcji własności prywatnej.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: własność zbiorowa
  topic: keywords
subject: dobra wspólne na wsi
  topic: keywords
subject: własność zrównoważona
  topic: keywords
subject: włoskie prawo własności
  topic: keywords
subject: prawo
  topic: disciplines
creator: Sabrina Praduroux
rights: Prawa autorskie (c) 2025 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-09-30
publication date: 2025-09-30
starting page: 65
ending page: 83
doi: 10.37232/sp.2025c

Squatting in Spain: the tension between the right to private property and the right to housing [Squatting w Hiszpanii: napięcie między prawem do własności prywatnej a prawem do mieszkania]
type: item
description: Niniejszy artykuł analizuje praktykę squattingu w nieruchomościach mieszkalnych w Hiszpanii, która wynika z braku polityki publicznej i prowadzi do różnego rodzaju problemów, zarówno dla właścicieli domów, jak i wspólnot mieszkaniowych. Podejście do tego problemu na poziomie legislacyjnym, sądowym i społecznym jest zróżnicowane i często rozbieżne w zależności od tego, czy środki mają na celu ochronę interesów właścicieli domów, czy też squattersów. Z tego powodu prawo do własności prywatnej i środki zaradcze dostępne dla właścicieli domów z jednej strony, a implikacje prawa do mieszkania z drugiej strony, są krótko analizowane w oparciu o stosowne orzecznictwo, przepisy i literaturę prawniczą w tym zakresie. W artykule stwierdzono, że władze publiczne delegowały swój obowiązek zapewnienia mieszkań w przystępnej cenie właścicielom domów.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: przywłaszczenie
  topic: keywords
subject: bezprawne przywłaszczenie nieruchomości
  topic: keywords
subject: prawo do mieszkania
  topic: keywords
subject: prawo własności prywatnej
  topic: keywords
subject: miejsce zamieszkania
  topic: keywords
subject: polityka mieszkaniowa
  topic: keywords
subject: prawo
  topic: disciplines
creator: Héctor Simón-Moreno
rights: Prawa autorskie (c) 2025 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-09-30
publication date: 2025-09-30
starting page: 109
ending page: 145
doi: 10.37232/sp.2025d

Ściganie zbrodni międzynarodowych – uwagi dotyczące konieczności wprowadzenia zmian w polskim prawie karnym
type: item
description: W artykule zaprezentowano wyniki badań mających za przedmiot odpowiedź na pytanie, czy polskie prawo karne jest ukształtowane w sposób umożliwiający prowadzenie skutecznych, czyli pozwalających na oskarżenie konkretnych osób i wydanie wobec nich wyroków, postępowań karnych w sprawie zbrodni międzynarodowych, do których ścigania jest zobowiązana Polska. Wnioski z badań wskazują, że tak nie jest. Regulacje dotyczące definicji zbrodni międzynarodowych i zasad wykonywania jurysdykcji wobec nich są niewystarczające. W pierwszej części artykułu wyjaśniono, że ściganie zbrodni międzynarodowych stanowi zobowiązanie międzynarodowoprawne Rzeczypospolitej i brak podejmowania działań na rzecz wykonania tego obowiązku wiąże się z odpowiedzialnością w prawie międzynarodowym. W drugiej skupiono się na zasygnalizowaniu braku penalizacji danych zbrodni międzynarodowych w polskim k.k. albo rozbieżności pomiędzy definicjami zbrodni międzynarodowych w prawie międzynarodowym a tymi przyjętymi w polskim k.k. W trzeciej części przeanalizowano kwestie dopuszczalności wykonywania jurysdykcji przez sądy polskie nad zbrodniami międzynarodowymi popełnionymi poza terytorium państwa polskiego. Artykuł wieńczą konkluzje, w których podkreślono, że brak realizacji przez Polskę zobowiązań międzynarodowych prowadzi nie tylko do „strukturalnej bezkarności”, lecz także do niezrealizowania celów stojących przed wymiarem sprawiedliwości w sprawach karnych. [The article presents the results of research aimed at examining whether Polish criminal law is shaped in a way that allows for conducting effective, i.e. allowing for the indictment of specific persons and the issuance of sentences against them, criminal proceedings in the case of international crimes, which Poland is obliged to prosecute. The conclusions from the research indicate that this is not the case. The regulations concerning the definition of international crimes and the principles of exercising jurisdiction over them are insufficient. Not o…
subject: Artykuły
  topic: section
subject: Zbrodnie międzynarodowe
  topic: keywords
subject: ludobójstwo
  topic: keywords
subject: zbrodnie przeciwko ludzkości
  topic: keywords
subject: zbrodnie wojenne
  topic: keywords
subject: zbrodnia agresji
  topic: keywords
subject: implementacja zobowiązań międzynarodowych
  topic: keywords
subject: kodeks karny
  topic: keywords
subject: jurysdykcja uniwersalna
  topic: keywords
subject: international crimes
  topic: keywords
subject: genocide
  topic: keywords
subject: crimes against humanity
  topic: keywords
subject: war crimes
  topic: keywords
subject: crime of aggression
  topic: keywords
subject: Polish penal code
  topic: keywords
subject: mplementation of international obligations
  topic: keywords
subject: universal jurisdiction
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Patrycja Grzebyk
creator: Hanna Kuczyńska
creator: Karolina Wierczyńska
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-12-23
publication date: 2024-12-23
starting page: 7
ending page: 34
doi: 10.37232/sp.2024m

Prepare me softly - European integration in the energy sector
type: item
description: The article applies theoretical insights on the role of soft law in the EU legal system to the evolution of the Union’s energy policy. The relationship between soft law and hard law remains a topic of scholarly debate, particularly in efforts to establish its precise role within the EU legal system. We identify and examine the key characteristics of soft law in the EU’s energy policy. By juxtaposing the qualities of soft law with the evolution of the EU’s energy sector, the article determines which features of soft law are particularly relevant to this domain. It highlights key aspects of the interplay between soft law and hard law, demonstrating how the former can serve as a precursor to the adoption of binding legislation. [Niniejszy artykuł ma na celu zastosowanie teoretycznych rozważań na temat roli prawa miękkiego w systemie prawnym UE do ewolucji unijnej polityki energetycznej. Relacja między prawem miękkim a wiążącymi przepisami prawnymi pozostaje tematem debaty naukowej, w szczególności w celu ustalenia roli prawa miękkiego w porządku prawnym UE. W artykule zidentyfikowano kluczowe cechy prawa miękkiego w polityce energetycznej UE. Poprzez zestawienie cech prawa miękkiego z ewolucją polityki energetycznej UE, artykuł ma na celu określenie, które cechy prawa miękkiego są szczególnie istotne dla tego sektora. Podkreślono w nim kluczowe aspekty relacji między miękkim i “twardym” prawem, wskazując, w jaki sposób pierwsze z nich może służyć jako podstawa do późniejszego przyjęcia wiążących przepisów prawnych.]
subject: Artykuły
  topic: section
subject: pakiet energetyczny
  topic: keywords
subject: polityka energetyczna
  topic: keywords
subject: prawo miękkie
  topic: keywords
subject: prawo twarde
  topic: keywords
subject: rynek energetyczny
  topic: keywords
subject: utwardzanie prawa
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Adrian Wagstyl
creator: Stanisław Gorzeliński
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-12-23
publication date: 2024-12-23
starting page: 163
ending page: 183
doi: 10.37232/sp.2024n

Addressing human trafficking in the digital era: Amendments to the EU anti-trafficking directive
type: item
description: This article examines the European Union’s legal response to the technological dimensions of the evolving crime of human trafficking, focusing on the digitalisation-related amendments to Directive 2011/36/EU on preventing and combating trafficking in human beings and protecting its victims. It explores the factors driving the technological expansion of this crime and the legislative changes introduced in response, while emphasizing the importance of addressing the demand-driven nature of trafficking as a key preventive measure. The paper aims to demonstrate how the European Union, as a law-based community, is responding to the challenges posed by the digitalisation of this crime by amending its key legal framework against human trafficking. [Przedstawiony artykuł stanowi analizę reakcji prawnej Unii Europejskiej na technologiczną ewolucję przestępstwa handlu ludźmi, koncentrując się na zmianach związanych z digitalizacją w dyrektywie 2011/36/UE w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar. Artykuł bada czynniki napędzające technologiczny rozwój tego przestępstwa oraz wprowadzone w odpowiedzi zmiany legislacyjne, podkreślając znaczenie zwalczania popytu na usługi ofiar jako kluczowego środka prewencyjnego. Celem artykułu jest ukazanie, że Unia Europejska jako wspólnota oparta na prawie reaguje na wyzwania związane z cyfryzacją tego przestępstwa poprzez zmianę kluczowego, w walce z handlem ludźmi, aktu prawnego.]
subject: Artykuły
  topic: section
subject: handel ludźmi
  topic: keywords
subject: digitalizacja
  topic: keywords
subject: cyfryzacja
  topic: keywords
subject: dyrektywa w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi
  topic: keywords
subject: cyberprzestępczość
  topic: keywords
subject: human trafficking
  topic: keywords
subject: digitalisation
  topic: keywords
subject: trafficking directive
  topic: keywords
subject: online crime
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Kalina Romanowska
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-12-23
publication date: 2024-12-23
starting page: 185
ending page: 202
doi: 10.37232/sp.2024p

20-lecie współpracy sądowej w sprawach karnych w UE z perspektywy polskich organów sądowych – wybrane zagadnienia
type: item
description: Współpraca sądowa w sprawach karnych w UE jest rozwijana intensywnie od 20 lat, z wykorzystaniem sposobów współdziałania opartych na zasadach wzajemnego uznawania orzeczeń i wzajemnego zaufania oraz bezpośrednich kontaktów pomiędzy organami sądowymi państw członkowskich. Rozwój współpracy – już przy wykorzystaniu pierwszego z instrumentów: europejskiego nakazu aresztowania – w praktyce ujawnił, że pomiędzy państwami członkowskimi nadal istnieją różnice dotyczące gwarancji przestrzegania praw podstawowych, podejścia do zasady proporcjonalności czy poziomu uregulowania praw procesowych w postępowaniu karnym. Wspomniane różnice osłabiają efektywność wykonywania wniosków o pomoc prawną i wymagają dalszych prac wspomagających wzajemne zaufanie. [Judicial cooperation in criminal matters in the EU has been developing intensively for 20 years, taking advantage of the benefits of adopting the principle of mutual recognition of judgments and mutual trust, and, moreover, direct contacts between judicial authorities. The development of cooperation – already with the use of the first of the instruments: the European arrest warrant – has revealed in practice that differences remain between Member States regarding guarantees of respect for fundamental rights, approaches to the principle of proportionality or the level of regulation of procedural rights in criminal proceedings. These differences undermine the effectiveness of the execution of legal assistance requests and require further work to support mutual trust.]
subject: Artykuły
  topic: section
subject: wzajemne uznawanie wyroków
  topic: keywords
subject: współpraca sądowa w sprawach karnych
  topic: keywords
subject: europejski nakaz aresztowania
  topic: keywords
subject: wyroki in absentia
  topic: keywords
subject: prawo do rzetelnego procesu
  topic: keywords
subject: mutual recognition of judgments
  topic: keywords
subject: udicial cooperation in criminal matters
  topic: keywords
subject: European arrest warrant
  topic: keywords
subject: judgments in absentia
  topic: keywords
subject: right to a fair trial
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Aleksandra Sołtysińska
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-06-23
publication date: 2024-06-23
starting page: 105
ending page: 132
doi: 10.37232/sp.2024h

Prawo patentowe a nowe technologie – w dwudziestoleciu polskiego członkostwa w UE. Czy coś się zmienia? Czy coś zmienić się powinno?
type: item
description: Artykuł poświęcony jest wpływowi, jaki wywiera postęp techniczny, a zwłaszcza pojawianie się takich technologii, które otwierają przed ludźmi nowe obszary i formy aktywności, na model ochrony patentowej, jego reguły i zasady. Zarówno te zmiany, jak i towarzyszące im kontrowersje, przedstawiono w świetle dwóch konkurujących ze sobą koncepcji i wynikających z nich założeń co do roli i funkcji ochrony patentowej w systemie prawnym i społecznym. W myśl jednej z nich ochrona patentowa jest instrumentem służącym realizacji celów dyktowanych interesem publicznym; w myśl drugiej – ochrona patentowa jest celem, a jego osiągnięcie wywołuje skutki zgodne z interesem publicznym. Analiza aktów prawa patentowego, decyzji organów patentowych, orzecznictwa, a także wypowiedzi przedstawicieli doktryny uzasadnia wniosek, iż znajdują w nich odzwierciedlenie obie te - istotnie różniące się – koncepcje. Stan taki utrudnia nie tylko stosowanie obowiązującego prawa w odniesieniu do znanych już rodzajów technologii, ograniczając możliwość i efektywność powoływania się na celowościową i funkcjonalną wykładnię przepisów, ale także czyni niemożliwym przygotowanie prawa patentowego na pojawienie się technologii z nieznanych nam jeszcze obszarów. Dlatego wysoce pożądane wydaje się ponowne przemyślenie roli ochrony patentowej, a następnie weryfikacja istniejącego modelu przez pryzmat jego zgodności z ustaleniami co do celu tej ochrony i jej funkcji. [The focus of this article is on the impact of technological progress – particularly the emergence of technologies that unlock new areas and forms of activity for people – on the model of patent protection, its rules and principles. These latest developments and the controversy surrounding them are presented in the context of two rival concepts and the assumptions arising from them as to the role and functions of patent protection in the legal and social system. According to one, patent protection is an instrument for carrying out objectives dictated…
subject: Artykuły
  topic: section
subject: wynalazki biotechnologiczne
  topic: keywords
subject: blockchain
  topic: keywords
subject: sztuczna inteligencja
  topic: keywords
subject: prawa człowieka
  topic: keywords
subject: patent
  topic: keywords
subject: biotechnology inventions
  topic: keywords
subject: artificial intelligence
  topic: keywords
subject: human rights
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Helena Helena Żakowska-Henzler
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-06-23
publication date: 2024-06-23
starting page: 73
ending page: 103
doi: 10.37232/sp.2024e

Polskie sprawy przed Sądem Unii Europejskiej
type: item
description: Tekst przedstawia udział polskich podmiotów w sprawach rozpatrywanych przez Sąd Unii Europejskiej. Przedstawiona została analiza ilościowa i jakościowa polskiej obecności – po pierwsze, przez przedstawienie spraw, w których językiem postępowania był język polski, po drugie, przez zbadanie charakteru spraw najczęściej wnoszonych przez polskie podmioty. Wreszcie wskazano sprawy, jakimi Polska się wyróżniła, doprowadzając czy to doprecyzowania pewnych rozwiązań proceduralnych przed Sądem UE (takich jak zasada niezależności pełnomocnika procesowego), czy do zmiany interpretacji przepisów prawa materialnego UE (nowa wykładnia zasady solidarności energetycznej).
subject: Artykuły
  topic: section
subject: Sąd Unii Europejskiej
  topic: keywords
subject: członkostwo Polski w Unii Europejskiej
  topic: keywords
subject: system rozpatrywania sporów
  topic: keywords
subject: obecność Polski przed Sądem UE
  topic: keywords
subject: sprawy polskie
  topic: keywords
subject: The Court of the European Union
  topic: keywords
subject: Poland’s membership in the European Union
  topic: keywords
subject: the dispute resolution system
  topic: keywords
subject: Poland’s presence before the Court of the EU
  topic: keywords
subject: Polish cases
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Krystyna Kowalik-Bańczyk
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-06-23
publication date: 2024-06-23
starting page: 49
ending page: 72
doi: 10.37232/sp.2024d

Polska w podręcznikach o Unii Europejskiej – rozważania o testowaniu unijnych ram traktatowych
type: item
description: Artykuł ma formę eseju, którego celem jest przedstawienie ogólnej charakterystyki wybranych, z natury rzeczy, tendencji i wydarzeń, które związane są z podejmowanymi działaniami (lub zaniechaniami) przez Polskę w czasie 20-letniego członkostwa w Unii Europejskiej, a zapisanych w podręcznikach dotyczących Unii i jej prawa. Polska wpierw uwieczniona została jako przykład państwa z wysoką świadomością natury integracji, które aktywnie włączyło się w ten proces i które, choć z potknięciami, wykonywało zobowiązania traktatowe. Jednak znacznie częściej Polska pojawia się w podręcznikach w kontekście wydarzeń precedensowych w historii integracji, występując jako torująca procesy systemowego łamania praworządności, a w efekcie pierwszego państwa, wobec którego otwarta została miękka procedura w sprawie kontroli i ochrony praworządności (2016) oraz uruchomiona po raz pierwszy w historii UE (2017), procedura z artykułu 7 ust. 1 TUE. Tytułowe wejście do podręczników jest rozumiane jako różnego rodzaju działania, zaniechania i wydarzenia, związane z funkcjonowaniem Polski w strukturach integracyjnych w latach 2004 – 2024, które spowodowały zmiany w rozumieniu określonych instytucji i procedur traktatowych poprzez ich doprecyzowanie lub zupełnie nowe zdefiniowanie. [The article takes the form of an essay. Its aim is to present a general characteristic of selected, naturally, trends and events related to actions (or omissions) undertaken by Poland during its 20-year membership in the European Union, and recorded in textbooks on the Union and its law. Poland was first immortalized as an example of a country with a high awareness of the nature of integration, which actively participated in this process and which, although with some mistakes, fulfilled its treaty obligations. However, Poland appears much more often in the title textbooks in the context of precedent-setting events in the history of integration, acting as a pioneer of the processes of systemic violation of the rule of…
subject: Artykuły
  topic: section
subject: rząd
  topic: keywords
subject: praworządność
  topic: keywords
subject: państwo członkowskie
  topic: keywords
subject: naruszenie zobowiązań traktatowych
  topic: keywords
subject: wartości UE
  topic: keywords
subject: government
  topic: keywords
subject: member state
  topic: keywords
subject: rule of law
  topic: keywords
subject: infringements of EU law
  topic: keywords
subject: EU values
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Robert Grzeszczak
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-06-23
publication date: 2024-06-23
starting page: 31
ending page: 47
doi: 10.37232/sp.2024c

Kilka refleksji o wpływie unijnego prawa na polskie prawo spółek
type: item
description: W artykule wskazano wybrane skutki przystąpienia Polski do UE w obszarze prawa spółek. Wyjaśniono proces potwierdzenia legitymacji spółki do transgranicznego przeniesienia siedziby na obszarze UE (EOG) na drodze traktatowej, orzeczniczej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz prawodawczej. Wykazano, że obecnie uprawnienie polskiej spółki do przeniesienia jedynie siedziby jej statutowej (a nie jednocześnie zarządu czy głównego miejsca prowadzenia przez nią działalności gospodarczej) do innego państwa członkowskiego bez utraty podmiotowości prawnej w świetle przepisów kodeksu spółek handlowych stanowiących transpozycję dyrektywy 2019/2121, nie powinien budzi wątpliwość. Ponadto, odnosząc się do przyszłych kierunków rozwoju prawa spółek w niniejszym opracowaniu wskazano na zagadnienie równowagi płci wśród członków organów spółek giełdowych, uregulowane w dyrektywie 2022/2381. Analizując poszczególne konstrukcje prawne zawarte w tej dyrektywie i odwołując się do wewnętrznych regulacji prawnych w tym zakresie obowiązujących w niektórych państwach członkowskich wykazano ich kompromisowy charakter. [The article identifies a number effects from Poland’s accession to the EU in the area of company law. It explains the process of confirming a company’s legitimacy for cross-border transfer of its registered office within the EU (EEA) through treaties, the case law of the Court of Justice of the European Union and, finally, the legislature. It demonstrates that currently the right of a Polish company to transfer only its registered office (and not its management board or principal place of business) to another Member State without losing its legal personality under the Commercial Companies Code, transposing Directive 2019/2121, should not raise doubts. Furthermore, referring to the future directions of company law development, this study highlights the issue of gender balance among members of the governing bodies of listed companies, regulated in Directive 2022/2381. T…
subject: Artykuły
  topic: section
subject: członek organu
  topic: keywords
subject: równowagi płci
  topic: keywords
subject: spółka giełdowa
  topic: keywords
subject: woboda przedsiębiorczośc
  topic: keywords
subject: transgraniczne przekształcenie spółki
  topic: keywords
subject: transgraniczne przeniesienie siedziby spółki
  topic: keywords
subject: wykładnia zgodna prawa krajowego z prawem Unii
  topic: keywords
subject: zdolność przekształceniowa
  topic: keywords
subject: member of the body
  topic: keywords
subject: gender balance
  topic: keywords
subject: freedom of establishment
  topic: keywords
subject: cross-border company conversions
  topic: keywords
subject: cross-border transfer of the company’s registered office
  topic: keywords
subject: interpretation of national legislation in a manner consistent with EU law
  topic: keywords
subject: transformative capacity
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Ewa Skibińska
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-06-23
publication date: 2024-06-23
starting page: 133
ending page: 162
doi: 10.37232/sp.2024f

O obowiązku prounijnej wykładni krajowego prawa ochrony konkurencji. Czy materialne prawo krajowe jest (jeszcze) potrzebne?
type: item
description: W artykule przedstawiono stosowanie unijnego i krajowego prawa konkurencji po wejściu RP do Wspólnoty/Unii Europejskiej. Artykuł prezentuje argumentację prawną i aksjologiczną dla obowiązku wykładni zgodnej wobec przepisów krajowych o ochronie konkurencji stosowanych nie tylko łącznie z prawem UE, ale również – wobec przepisów krajowych stosowanych samodzielnie. Publikacja zawiera tezę, że utrzymywanie odrębnych formalnie zasad dla praktyk ograniczających konkurencję na poziomie krajowym i unijnym, po okresie intensywnego stosowania w trybie równoległym oraz zasadniczej konwergencji, straciło lub wkrótce straci rację bytu. [The article paints a picture of EU and national competition law being applied since Poland’s accession to the Community/European Union. As a matter of principle, the article presents legal and axiological arguments for the obligation of the pro-EU interpretation of national law applicable either jointly or independently of the EU competition rules. It proceeds to conclude that the maintenance of formally separate competition rules at the national and EU levels, after a period of intensive parallel application and fundamental convergence, has lost or will soon lose its raison d’être.]
subject: Artykuły
  topic: section
subject: konkurencja, prawo konkurencji UE
  topic: keywords
subject: krajowe prawo konkurencji
  topic: keywords
subject: konwergencja prawa konkurencji
  topic: keywords
subject: ównoległe stosowanie prawa konkurencji
  topic: keywords
subject: prounijna wykładnia prawa krajowego
  topic: keywords
subject: competition
  topic: keywords
subject: EU competition law
  topic: keywords
subject: national competition law
  topic: keywords
subject: competition law convergence
  topic: keywords
subject: parallel application of the competition law
  topic: keywords
subject: pro-Union law interpretation
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Małgorzata Modzelewska de Raad
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-09-30
publication date: 2024-09-30
starting page: 163
ending page: 197
doi: 10.37232/sp.2024g

Akcesja do UE a jakość rządzenia w Polsce
type: item
subject: Artykuły
  topic: section
subject: Unia Europejska
  topic: keywords
subject: członkostwo w UE
  topic: keywords
subject: Narodowy Program Przygotowania do Członkostwa
  topic: keywords
subject: European Union
  topic: keywords
subject: accession to the EU
  topic: keywords
subject: National Membership Preparation Program
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Jan Truszczyński
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-03-23
publication date: 2024-03-23
starting page: 7
ending page: 11

Polskie doświadczenia z okresu negocjacji akcesyjnych w dziedzinie instytucjonalnej i ich znaczenie dla państw obecnie aspirujących do członkostwa w UE
type: item
description: Artykuł dotyczy doświadczeń z okresu „dużego” rozszerzenia UE, które objęło również Polskę, odnoszących się do włączenia ówczesnych 12 państw kandydujących do systemu instytucjonalnego WE/UE. Ograniczono przy tym zakres analizy do tych doświadczeniach, które zachowały aktualność i mogą mieć znaczenie obecnie dla negocjacji akcesyjnych z grupą państw aspirujących do członkostwa. Do takich doświadczeń zaliczono: regułę aktywnej partycypacji w debacie nad reformami instytucjonalnymi UE, regułę „demograficzną”, regułę egalitarnej rotacji, regułę uprzywilejowania nowego państwa członkowskiego, regułę elastyczności i zachowania równowagi między małymi, średnimi i dużymi państwami członkowskimi oraz regułę praworządności, czyli wymóg ścisłego spełnienia pierwszego kryterium kopenhaskiego. [The article concerns the experiences of the period of “large” enlargement of the EU, which also included Poland, referring to the inclusion of the then 12 candidate countries into the EC/EU institutional system. At the same time, the scope of the analysis has been limited to those experiences that have remained relevant and may now be interesting for accession negotiations with a group of countries aspiring to membership. Such experiences include: the principle of active participation in the debate on the EU’s institutional reforms, the “demographic” rule, the principle of egalitarian rotation, the principle of favouring the new Member State, the principle of flexibility and maintaining balance between small, medium-sized and large Member States, and the rule of law, i.e. the requirement of strict compliance with the first Copenhagen criterion.]
subject: Artykuły
  topic: section
subject: Unia Europejska
  topic: keywords
subject: proces rozszerzenia UE
  topic: keywords
subject: akcesja Ukrainy do UE
  topic: keywords
subject: Traktat z Nicei
  topic: keywords
subject: Traktat z Lizbony
  topic: keywords
subject: „duże” rozszerzenie UE
  topic: keywords
subject: European Union
  topic: keywords
subject: Enlargement process of the EU
  topic: keywords
subject: Accession of Ukraine
  topic: keywords
subject: Treaty of Nice
  topic: keywords
subject: Treaty of Lisbon
  topic: keywords
subject: “large” Enlargement
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Jan Barcz
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-03-23
publication date: 2024-03-23
starting page: 13
ending page: 29
doi: 10.37232/sp.2024a

Władztwo nad drogami wewnętrznymi stanowiącymi własność gminy: imperium czy dominium?
type: item
description: Artykuł podejmuje zagadnienie różnicy w charakterze prawnym władztwa nad drogami wewnętrznymi w zależności od tego, czy należą one do podmiotów publicznoprawnych, zwłaszcza gminy, czy podmiotów prywatnoprawnych. Wskazuje on, że pomimo koincydencji silnej regulacji administracyjnoprawnej dróg wewnętrznych w ogóle i szczególnego charakteru mienia gminnego władztwo gminy nad własnymi drogami wewnętrznymi ma zasadniczo charakter dominialny – choć o ograniczonej swobodzie dysponowania nimi. Podjęte rozważania prowadzą do wniosku o potrzebie eliminacji sztucznego dualizmu publicznych dróg gminnych i ogólnodostępnych dróg wewnętrznych należących do gminy, co mogłoby nastąpić poprzez wyróżnienie dodatkowej kategorii dróg publicznych w postaci „dróg pomocniczych”. [The article addresses the difference in the legal nature of control over non-public roads (‘internal roads’) depending on whether they belong to public law entities, especially communes, or private law entities. It points out that despite the coincidence of the strong legal administrative regulation of non-public roads in general and the special nature of commune property, the commune’s control over its non-public roads can essentially be characterised as dominium – albeit with limited freedom to dispose of them. It can be concluded that there is a need to eliminate the artificial dualism of public commune roads and generally accessible non-public roads belonging to communes, which could be achieved by distinguishing an additional category of public roads, i.e. ‘ancillary roads’.]
subject: Artykuły
  topic: section
subject: droga wewnętrzna
  topic: keywords
subject: droga publiczna
  topic: keywords
subject: gmina
  topic: keywords
subject: władztwo nad drogami
  topic: keywords
subject: imperium
  topic: keywords
subject: dominium
  topic: keywords
subject: droga pomocnicza
  topic: keywords
subject: non-public road
  topic: keywords
subject: public road
  topic: keywords
subject: commune
  topic: keywords
subject: control over roads
  topic: keywords
subject: ancillary road
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Przemysław Kusik
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-12-23
publication date: 2024-12-23
starting page: 69
ending page: 106
doi: 10.37232/sp.2024i

Administracja oparta na wiedzy – problemy prawne
type: item
description: W artykule przeprowadzono analizę głównie polskiej i europejskiej myśli administracyjnoprawnej w celu rekonstrukcji pojęć administracji opartej na wiedzy oraz eksperta. Przenalizowane zostały przykłady „ekspertów” i ich rola w procesach decyzyjnych administracji publicznej. W tym zakresie analiza w szczególności koncentruje się na kwestii racjonalności jako elementu demokratycznego mandatu do sprawowania władzy. Administracja publiczna, m.in. z uwagi na postęp techniczny i cywilizacyjny, nie ma monopolu na wiedzę, musi wykazywać słuszność podejmowanych działań. W tym celu z jednej strony potrzebne staje się korzystanie z zewnętrznych niezależnych ekspertyz, a z drugiej bieżące przetwarzanie i ponowne wykorzystanie danych, które już posiada i odpowiednie zarządzenie tą wiedzą. We wnioskach artykułu przedstawiono postulaty de lege ferenda. [The article analyses mainly Polish and European administrative law publications in order to reconstruct the terms ‘knowledge-based administration’ and ‘expert’. It has carried over examples of ‘experts’ and their role in the decision-making process of public administrators. In this regard, the analysis particularly focusses on the issue of reasonability as an element of the democratic legitimacy to govern. Public administration, among other things, because of technological and civilisational progress, does not have a monopoly on knowledge and must demonstrate the validity of its actions. For this purpose, it becomes necessary to use external, independent expertise as well as to continually process and reuse and appropriately manage the existing data. De lege ferenda postulates are presented in the conclusions of the article.]
subject: Artykuły
  topic: section
subject: administracja oparta na wiedzy
  topic: keywords
subject: ekspert
  topic: keywords
subject: ekspertyzacja prawa administracyjnego
  topic: keywords
subject: eksternalizacja procesów decyzyjnych
  topic: keywords
subject: Legal sciences
  topic: disciplines
subject: administrative law
  topic: disciplines
subject: Law
  topic: disciplines
creator: Maciej Witwer
rights: Prawa autorskie (c) 2025 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-12-23
publication date: 2024-12-23
starting page: 107
ending page: 128
doi: 10.37232/sp.2024j

Przedmiot i skutki prawne decyzji stwierdzającej przejście do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi
type: item
description: Przedmiot i skutki prawne decyzji stwierdzającej przejście gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa wciąż wywołują wiele kontrowersji w judykaturze. Przede wszystkim sporne jest, czy starosta może wydać decyzję stwierdzającą przejście gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa w sytuacji, gdy w księdze wieczystej jako właściciele nieruchomości wpisane są osoby fizyczne. Wnikliwa analiza wykazała, że w celu wydania takiej decyzji nie jest konieczne uregulowanie stanu prawnego w księdze wieczystej. Jednocześnie ustalono, że przedmiotem takiej decyzji nie jest nabycie przez Skarb Państwa gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi. Stąd nie może ona stanowić wystarczającej podstawy do zmiany właściciela w księdze wieczystej. [The subject matter and legal effects of a decision confirming the transfer of land covered by flowing inland waters to the State is still controversial among the judiciary. First of all, it is controversial whether a starost can issue a decision confirming such a transfer of such land in situations where natural persons are named as owners of the real estate in the land and mortgage register. A thorough analysis shows that in order to issue such a decision, it is not necessary to regulate the legal status in the land and mortgage register. At the same time, it was established that the subject of such a decision is not the State’s acquisition of the land and it therefore cannot constitute a sufficient basis for changing the owner in the land and mortgage register.]
subject: Artykuły
  topic: section
subject: decyzja deklaratoryjna
  topic: keywords
subject: grunt pokryty śródlądowymi wodami płynącymi
  topic: keywords
subject: Skarb Państwa
  topic: keywords
subject: wody płynące
  topic: keywords
subject: zasób nieruchomości
  topic: keywords
subject: declaratory decision
  topic: keywords
subject: land covered by flowing inland waters
  topic: keywords
subject: State
  topic: keywords
subject: flowing waters
  topic: keywords
subject: real estate resource
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Rafał Lewandowski
rights: Prawa autorskie (c) 2025 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-12-23
publication date: 2024-12-23
starting page: 129
ending page: 162
doi: 10.37232/sp.2024k

Dopuszczalność kumulacji sankcji lub postępowań o charakterze karnym w świetle zasady ne bis in idem. Analiza najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
type: item
description: Przedmiotem artykułu jest analiza warunków dopuszczalności kumulacji postępowań lub sankcji o charakterze karnym wynikających z art. 52 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Karta, KPP) i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Determinują one, w których przypadkach dopuszczalne jest ograniczenie zakazu podwójnego karania (ne bis in idem), określonego w art. 50 KPP. Szczególnie istotne jest spełnienie wymogów w zakresie proporcjonalności kumulacji, tj. niezbędności i braku nadmierności obciążenia wynikającego z kumulacji, jej dostatecznej przewidywalności oraz koordynacji zbiegających się postępowań. Od ich spełnienia zależy, czy multiplikacja postępowań lub sankcji, a tym samym ograniczenie prawa podstawowego z art. 50 KPP (ne bis in idem) zostaną uznane za dopuszczalne. Znaczenie tych kryteriów dla zapewnienia ochrony przed nieproporcjonalnością skumulowanych sankcji przemawia za koniecznością przekrojowego objaśnienia tych warunków na potrzeby konkretnego zastosowania przez organy decydujące o nałożeniu sankcji o charakterze karnym. [The purpose eof this article is to analyse Article 52 of the Charter of Fundamental Rights (CFR) and the case law of the Court of Justice of the European Union concerning the conditions under which a cumulation of criminal proceedings or sanctions is admissible. They determine in which cases the principle of ne bis in idem laid down in Article 50 CFR applies. It is particularly important that the requirements of proportionality be met for the cumulation, i.e. it is necessary, the burden resulting from it is not excessive and the concurrent proceedings are sufficiently foreseeable and coordinated. Compliance with these criteria determines whether the duplication of proceedings and penalties, and thus the restriction of the fundamental right under Article 50 of the CFR, is justified. The importance of these criteria for protecting against the disproportionality of cumulative sanctions justifies a cross-cutting cl…
subject: Artykuły
  topic: section
subject: ne bis in idem
  topic: keywords
subject: Karta praw podstawowych
  topic: keywords
subject: zakaz podwójnego karania
  topic: keywords
subject: kara pieniężna
  topic: keywords
subject: sankcje karne
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Kamil Kapica
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2024-12-23
publication date: 2024-12-23
starting page: 35
ending page: 68
doi: 10.37232/sp.2024l

Uchwała Nr 04/2023 Komitetu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk z dnia 19 listopada 2023 roku w sprawie rekomendowanych zmian w procedurze ustalania urzędowego wykazu czasopism naukowych
type: item
subject: Inne
  topic: section
subject: Komitet Nauk Prawnych
  topic: keywords
subject: Polska Akademia Nauk
  topic: keywords
subject: procedura ustalania urzędowego wykazu czasoposm naukowych
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Komitet Nauk Prawnych PAN
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2023-12-26
publication date: 2023-12-26
starting page: 7
ending page: 8

Suplementy diety jako szczególna kategoria żywności w prawodawstwie polskim i UE
type: item
description: W artykule przeprowadzono prawno-porównawczą analizę definicji legalnych różnych kategorii produktów w celu wyodrębnienia istotnych cech suplementu diety, odróżniających go od innych kategorii środków spożywczych oraz produktów leczniczych lub wyrobów medycznych, które są przedmiotem odrębnych i wyłączających się definicji oraz systemów prawnych. Przeanalizowano pojęcia użyte w definicji suplementu diety, jak również braki i niejasności budzące problemy interpretacyjne. W celu odróżnienia suplementów diety od pozostałych, występujących w podobnych postaciach kategorii produktów, przeprowadzono pogłębioną analizę przepisów prawa oraz przedstawiono szczegółową charakterystykę produktu, w tym sposób jego prezentacji.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: suplementy diety
  topic: keywords
subject: produkty z pogranicza
  topic: keywords
subject: żywność specjalnego przeznaczenia medycznego
  topic: keywords
subject: produkty lecznicze
  topic: keywords
subject: wyroby medyczne
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Grażyna Osęka
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2023-12-26
publication date: 2023-12-26
starting page: 99
ending page: 119
doi: 10.37232/sp.2023l

Opinie doradcze ETPC na podstawie Protokołu nr 16
type: item
description: W artykule przedstawiono ocenę efektywności procedury przewidzianej w Protokole nr 16 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, na podstawie której umożliwiono najwyższym sądom krajowym składanie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wniosków o wydanie opinii doradczych. W artykule przedstawiono siedem opinii doradczych, tzn. wszystkie wydane od wejścia w życie Protokołu nr 16 do końca 2023 r., wraz z wcześniejszym i późniejszym orzecznictwem zarówno ETPC, jak i sądów krajowych. Pozwala to na ocenę, że dotychczasowe stosowanie Protokołu nr 16 realizuje cele procedury doradczej w umiarkowanym stopniu. Ponadto uwidoczniły się ryzyka w postaci instrumentalizacji procedury doradczej przez sądy krajowe oraz jej stosowania w toku wykonania wyroków ETPC.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: opinie doradcze
  topic: keywords
subject: procedura doradcza
  topic: keywords
subject: Protokół nr 16
  topic: keywords
subject: Europejski Trybunał Praw Człowieka
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
subject: Prawo międzynarodowe
  topic: disciplines
creator: Emil Śliwiński
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2023-12-26
publication date: 2023-12-26
starting page: 121
ending page: 156
doi: 10.37232/sp.2023m

Corporate sustainability in Ukraine: Challenges of European integration
type: item
description: Artykuł analizuje projekt unijnej dyrektywy dotyczącej obowiązkowej staranności korporacyjnej w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz jej znaczenie dla Ukrainy jako kraju aspirującego do członkostwa w UE. W artykule eksploruję koncepcję zrównoważonego rozwoju korporacyjnego i jego relacje z odpowiedzialnością społeczną przedsiębiorstw, zobowiązaniami Ukrainy wynikającymi z Umowy Stowarzyszeniowej z UE w dziedzinie CSR oraz niezbyt udaną próbę wprowadzenia raportowania niefinansowego. Analiza przechodzi następnie do omówienia proponowanej dyrektywy, podkreślając jej odejście od dobrowolnych praktyk CSR na rzecz normatywnych standardów korporacyjnych. Wnikam w problematyczne aspekty tej propozycji, kategoryzując je na: a) ogólne wyzwania dotyczące każdego państwa wdrażającego dyrektywę oraz b) wyzwania specyficzne dla Ukrainy.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: zrównoważony rozwój korporacyjny
  topic: keywords
subject: staranność
  topic: keywords
subject: odpowiedzialność społeczna przedsiębiorstw
  topic: keywords
subject: raportowanie niefinansowe
  topic: keywords
subject: odpowiedzialność korporacyjna
  topic: keywords
subject: Umowa Stowarzyszeniowa
  topic: keywords
subject: Ukraina
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Valeriia Poiedynok
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2023-12-26
publication date: 2023-12-26
starting page: 9
ending page: 29
doi: 10.37232/sp.2023h

Constitutional law matters of sustainable development under martial law: The case of Ukraine
type: item
description: W artykule omówiono ogólną wizję dotyczącą poszanowania kwestii konstytucyjno-prawnych zrównoważonego rozwoju w czasie wojny na Ukrainie. Badania przyczyniają się do rozwoju studiów nad problematyką legislacyjną poprzez stosowanie norm prawnych, ustaw i orzecznictwa sądów. Zapisany w Preambule Konstytucji Ukrainy państwowy kurs strategiczny na rzecz pełnego członkostwa Ukrainy w Unii Europejskiej i NATO przewiduje pozytywny rozwój sytuacji w zakresie zbliżania ukraińskiego ustawodawstwa do przepisów UE. W artykule wykazano, że korzyści ze współpracy na rzecz zrównoważonego rozwoju mogą nastąpić jedynie w przypadku podjęcia przez władze centralne i regionalne działań na rzecz ochrony środowiska na Ukrainie, przy czym działania przedstawiono w trzech wymiarach: bezpieczeństwo ekologiczne oraz działania zapobiegające zanieczyszczeniu środowiska w czasie wojny; współpraca prywatno-publiczna w stanie wojennym; przywództwo społeczne i kontakty z mediami.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: bezpieczeństwo ekologiczne
  topic: keywords
subject: inwazja
  topic: keywords
subject: prawa człowieka
  topic: keywords
subject: przystąpienie Ukraina
  topic: keywords
subject: stan wojenny
  topic: keywords
subject: zrównoważony rozwój
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Ielyzaveta Lvova
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2023-12-26
publication date: 2023-12-26
starting page: 31
ending page: 44
doi: 10.37232/sp.2023i

Ochrona środowiska w czechosłowackim prawie karnym i prawie wykroczeń
type: item
description: The author suggests the term „agrarian premises" in order to _describe special requirements of inheriting farms (art. 1059-1062, 1065 of the civil code). Agrarian premises are a set of conditions which have to be satisfied in order to inherit. The premises have been enumerated in the text. They may be of a positive and negative character. The description of the character of agrarian premises hat not only theoretical importance but it is also connected with important legal son-sequences. A legal character of special premises of inheriting a farm may be considered in several aspects: a) premises of appointment to inherit a form, b) premises of capacity to inherit, c) autonomous premises of inheritance (as opposed to other premises such as appointment to inherit, capacity to inherit), ,d) other aspects. The author gives detailed reasons, quoting many arguments, that agrarian pre­mises are not premises of appointment, autonomous premises of inheritance, and there are no ground for other formulations. At the same time, he quotes many argument justifying the thesis that agrarian premises are premises of capacity to inherit. Capacity to inherit is not a univocal notion, it has several meanings which have been analyzed in detail. Capacity to inherit should be understood as capacity to acquire rights and obligations through inheriting. A catalogue of its requirements, specified in the text, is controversial. It has to be considered how far capacity to inherit goes the sphere of premises to inherit. The fact that the heir outlives the decedent is a premise of capacity to inherit.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: prawo wykroczeń
  topic: keywords
subject: ochrona środowiska
  topic: keywords
subject: Czechosłowacja
  topic: keywords
subject: prawo karne
  topic: keywords
subject: minor offences law
  topic: keywords
subject: environmental protection
  topic: keywords
subject: Czechoslovakia
  topic: keywords
subject: criminal law
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Wojciech Radecki
rights: Prawa autorskie (c) 1984 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 1984-12-31
publication date: 1984-12-31
starting page: 265
ending page: 283
doi: 10.37232/sp.1984.2-3.10

Skazanie policjanta prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego jako podstawa obligatoryjnego zwolnienia ze służby w Policji
type: item
description: Niniejszy artykuł został w całości poświęcony zagadnieniom odnoszącym się do zwolnienia policjanta na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Jest to jedyna przesłanka, która musi zostać potwierdzona w ramach prowadzonego postępowania w tej sprawie. Organ bada wyłącznie formalny aspekt wydanego orzeczenia, tj. czy wydane orzeczenie jest wyrokiem skazującym osobę za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, a także, czy przysługuje mu przymiot prawomocności. Decyzja w tej sprawie ma charakter związany w sytuacji potwierdzenia zmaterializowania się przesłanki objętej tym przepisem. Wskazano również, że przesłankę, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji materializuje nie tylko wyrok skazujący wydany przez sąd polski, ale również niektóre orzeczenia skazujące wydane przez sądy państw obcych. .
subject: Artykuły
  topic: section
subject: policja
  topic: keywords
subject: policjant
  topic: keywords
subject: zwolnienie ze służby w Policji
  topic: keywords
subject: decyzja administracyjna
  topic: keywords
subject: rozkaz personalny
  topic: keywords
subject: prawomocny wyrok skazujący
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Paweł Gacek
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2023-12-26
publication date: 2023-12-26
starting page: 45
ending page: 74
doi: 10.37232/sp.2023j

Zbywalność prawa do grobu
type: item
description: Niniejszy artykuł koncentruje się na analizie prawa do grobu celem ustalenia możliwości jego zbycia. Dzisiejsza nauka prawa jak i orzecznictwo wypracowały koncepcję prawa do grobu jako prawa o charakterze zmiennym i niejednorodnym, stanowiącym wiązkę uprawnień materialnych i niematerialnych. Choć zdaje się ona chronić prawa osobiste bliskich zmarłego, jednak zupełnie nie zabezpiecza uprawnień pierwotnego dysponenta grobu. Co więcej, zgodnie z nią w momencie złożenia do grobu zwłok dochodzi do „rozlania się prawa do grobu”, które odtąd przysługuje szerokiemu kręgowi dysponentów. Skutkuje to tym, że zbywalność prawa do grobu podlega daleko idącym ograniczeniom. Autor proponuje, aby odróżnić prawo do pustego grobu od prawa do grobu, w którym został już ktoś pochowany, gdyż owa dystynkcja wpływa na określenie możliwości zbywalności prawa. .
subject: Artykuły
  topic: section
subject: prawo do grobu
  topic: keywords
subject: umowa o miejsce grobowe
  topic: keywords
subject: zbywalność prawa do grobu
  topic: keywords
subject: przedłużenie prawa do grobu
  topic: keywords
subject: cmentarz
  topic: keywords
subject: administrator cmentarza
  topic: keywords
subject: dysponent grobu
  topic: keywords
subject: pochówek
  topic: keywords
subject: grób
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Paweł Skoczykłoda
rights: Prawa autorskie (c) 2024 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2023-12-26
publication date: 2023-12-26
starting page: 75
ending page: 98
doi: 10.37232/sp.2023n

Pan prof. dr hab. Andrzej Bierć
type: item
description: W dniu 31 października 2020 r. nagle i niespodziewanie zmarł prof. dr hab. Andrzej Bierć, wieloletni redaktor naczelny „Studiów Prawniczych”. Publikacja zawiera wspomnienie o Profesorze wraz z wykazem Jego publikacji. On October 31, 2020, prof. dr hab. Andrzej Bierć, longtime editor-in-chief of "Studia Prawnicze" died suddenly and unexpectedly. The publication contains a mention of the Professor along with a list of his publications.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: prawnicy
  topic: keywords
subject: naukowcy
  topic: keywords
subject: wspomnienie
  topic: keywords
subject: bibliografia publikacji
  topic: keywords
subject: lawyers
  topic: keywords
subject: scientist
  topic: keywords
subject: remembrance
  topic: keywords
subject: bibliography
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Celina Nowak
rights: Prawa autorskie (c) 2020 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2020-12-16
publication date: 2020-12-16

Przejęcie (przekazanie) ścigania
type: item
subject: Artykuły
  topic: section
subject: przekazanie
  topic: keywords
subject: ściganie
  topic: keywords
subject: przejęcie
  topic: keywords
subject: transmission
  topic: keywords
subject: prosecution
  topic: keywords
subject: takeover
  topic: keywords
subject: Prawo
  topic: disciplines
creator: Lech Gardocki
rights: Prawa autorskie (c) 1977 http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2023-04-30
publication date: 2023-04-30
starting page: 185
ending page: 210
doi: 10.37232/sp.1977.3.7