Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku jako forma realizacji prawa do sądu: [Request for the reasons for judgment as a form of the right to a court] (Studia Prawnicze / The Legal Studies, 2014)
Trybunał Konstytucyjny wskazywał wielokrotnie, że na treść prawa do sądu określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji składają się: prawo dostępu do sądu, tj. prawo uruchomienia procedury przed sądem; prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności; prawo do wyroku sądowego oraz prawo do odpowiedniego ukształtowania ustroju i pozycji organów rozpoznających sprawy. Na prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej składa się m.in. prawo strony do ujawniania w sposób czytelny motywów rozstrzygnięcia (prawo do uzasadnienia). Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie kilkakrotnie wypowiadał się na temat roli i funkcji uzasadnienia orzeczenia sądowego, jako elementu prawa jednostki do rzetelnej procedury. W postanowieniu z 11 kwietnia 2005 r., sygn. SK 48/04 oraz wyrokach z 16 stycznia 2006 r., sygn. SK 30/054 i z 20 października 2010 r., P 37/095 Trybunał wyraził pogląd, że uzasadnianie orzeczeń sądowych jest decydującym komponentem prawa do rzetelnego sądu jako konstytucyjnie chronionego prawa jednostki. The paper analyses the right to a court in the context of the right to reasons for judgment. In the proceedings before the administrative courts in cases, in which the complaint has been dismissed, reasons for judgment shall be given at the request of a party filed within seven days from the day of pronouncement of the judgment or delivery of a transcript of its operative part of the judgment.Reasons for the judgment of the court of first instance is necessary to appeal against this judgment. However, the courts often refuse to prepare it. The courts state that the request for reasons has not been submitted in time-limit prescribed by law. The parties often fail to meet the time-limit, because of misunderstanding of court’s instructions. Those instructions are given on the standard form, together with the information about the date of the hearing. The standard form is not clear and do not precisely show the correct way of party’s behavior.The paper postulate that it could be remedied by establishment of clear rules of conduct.