Ochrona praw konsumenta w sądowym postępowaniu cywilnym: [Protection of Consumer in Judicial Proceedings Provided by Civil Law] (Studia Prawnicze / The Legal Studies, 1979)
Termin „konsument" może być w różny sposób rozumiany. Dla uniknięcia nieporozumień w niniejszym opracowaniu używany będzie jako synonim nabywcy rzeczy lub osoby, na rzecz której świadczono usługę. Przy czym zarówno nabycie rzeczy, jak i świadczenie usług rozumiane będzie możliwie szeroko.Z uwagi na zakres opracowania rozważania swoje ograniczę do ochrony praw tzw. konsumenta indywidualnego, tj. ochrony praw tych osób fizycznych, które nabyły towar lub którym świadczono usługę.Prawa tak rozumianych konsumentów mogą być w różny sposób chronione ł. Niewątpliwie dla pełnej i wszechstronnej ochrony praw konsumenta niezbędne jest kompleksowe stosowanie różnorodnych środków prawnych, a także i rozwiązań ekonomicznych oraz społeczno-politycznych.W naszym systemie prawnym zarówno samo nabycie towaru, jak i świadczenie usług na rzecz konsumenta podlega przede wszystkim przepisom prawa cywilnego. Przepisy więc tego prawa określają obowiązki i uprawnienia konsumenta.Uprawnienia konsumenta przyznane mu prawem materialnym nie zawsze są dobrowolnie realizowane przez zbywcę (producenta) czy świadczącego usługę. Dlatego też dla pełnej ochrony praw konsumenta muszą istnieć organy ochrony prawnej, które by w drodze przymusu realizowały jego uprawnienia. Od unormowania tych kwestii w dużym stopniu zależy, w jakim zakresie uprawnienia konsumenta mogą być faktycznie realizowane. Stąd też w ogólnym systemie ochrony konsumenta problematyka cywilnoprocesowa, odgrywa niebagatelną rolę i z tej racji zasługuje na uwagę.W naszym systemie prawnym jest zasadą, że roszczenia cywilno-prawne dochodzone są na drodze sądowej. (art. 2 k.p.c.). Stąd też spory konsumentów ze zbywcami (producentami, świadczącymi usługi) jako spory cywilnoprawne będą zasadniczo rozstrzygane w sądowym postępowaniu cywilnym. Od tej ogólnej zasady istnieją jednak w naszym prawie dwa wyjątki:• Pewne roszczenia konsumentów mogą być dochodzone na drodze sądoWej dopiero po wyczerpaniu obligatoryjnego postępowania reklamacyjnego,.• Niektóre należności państwowych jednostek organizacyjnych (Niv tym również należności jednostek świadczących usługi) dochodzone są w drodze egzekucji administracyjnej, z pominięciem drogi sądowej. W takiej sytuacji dłużnik może jednak bronić swych praw na drodze sądowej za pośrednictwem powództwa o ustalenie, że należność nieDlatego też, omawiając problematykę ochrony praw konsumenta w sądowym postępowaniu cywilnym, należy przedstawić przede wszystkim problematykę postępowania reklamacyjnego, a w dalszej zaś kolejności dochodzenia roszczeń konsumenta na drodze sądowej, jak również i ochronę sądową przed egzekucją administracyjną.