(untitled) (Studia Prawnicze / The Legal Studies, 2023)
Właśnie mija sto lat od stworzenia standardu arm’s length (arm’s length principle – ALP). Przez ten czas zasada ta stała się jednym z fundamentów międzynarodowego prawa podatkowego. Na niej zbudowany jest w całości system cen transferowych. Artykuł omawia podstawowe wady i zalety zasady arm’s length oraz wyjaśnia powody, dla których uzyskała i utrzymuje nadal pozycję dominującą w rozwiązaniach dotyczących cen transferowych, choć coraz wyraźniej dostrzega się jej słabości. Alternatywą jest standard wykorzystujący mechanizmy alokacji przychodów (tzw. formulary apportionment – FA). W artykule przedstawiono tezę, że ze względu na zmiany wynikające ze zjawiska globalizacji i cyfryzacji ekonomiki, po dekadach wykorzystywania zasady arm’s length, obecnie nie wydaje się ona w pełni adekwatna do wyzwań współczesnej gospodarki światowej i nowego rozumienia sprawiedliwości fiskalnej. W konsekwencji nowe globalne zasady podatkowe wprowadzane jako odpowiedź na zjawiska takie jak: prowadzenie działalności gospodarczej z użyciem narzędzi elektronicznych e-commerce, a także pojawiające się postulaty inkorporacji podatków o zasięgu światowym mogą być oparte na alternatywnych rozwiązaniach, np. zasadzie formulary apportionment. Zastosowanie tej metody jako rozwiązania konkretnych problemów może skutkować powolnym odchodzeniem od zasady arm’s length. Choć wiele jej zawdzięczamy, to nadmierne przywiązanie może spowalniać konieczne i ważne zmiany. Zmiany te będą bardzo trudne, mogą się jednak okazać nieodwracalne. It will be soon one hundred years since the arm’s length principle (ALP) was introduced. During the past century, the standard has become one of the foundations of the international tax order. Furthermore, the whole transfer pricing system is built around it. This article discusses the ALP’s key features and explains why it gained the dominant position in transfer pricing regulations despite its serious weaknesses. An alternative exists, called formulary apportionment, whose mechanism is based on profit allocation. The article’s thesis is that, due to changes resulting from globalisation and digitalisation of the economy, the arm’s length principle is no longer adequate to the challenges of the modern global economy and the new meaning of tax justice. It is suggested that the new global tax rules, considered in response to phenomena such as e-commerce and postulates to introduce global taxes should be based on alternative income allocation mechanisms such as formulary apportionment. This new development may initiate a process of taxes drifting away from the arm’s length standard. Although we owe it a lot, excessive loyalty can slow down necessary changes. These changes will be very difficult, but nevertheless they seem irreversible.