(untitled) (Studia Prawnicze / The Legal Studies, 2007)
Stan wyższej konieczności jako okoliczność wyłączająca przestępność czynu znany jest prawu karnemu od wieków, choć przez ten czas przeszedł on wiele przeobrażeń. Jego początków należy się doszukiwać na gruncie prawa rzymskiego, aczkolwiek we współczesnym kształcie pojawił się dopiero w XIX w., kiedy to został uwzględniony w kodeksach karnych niektórych państw europejskich. W Polsce ślady tej instytucji można odnaleźć już w statutach litewskich, jednak w postaci zbliżonej do współczesnej zaistniała ona dopiero w kodeksie karnym z 1932 r. Przez cały czas jednak poważne wątpliwości budziło teoretyczne uzasadnienie stanu wyższej konieczności. Wskazywano tu m.in. na szczególny stan psychiczny osoby znajdującej się w obliczu kolizji dóbr prawnych, na rolę instynktu samozachowawczego czy też na interes społeczny realizowany poprzez działanie w warunkach omawianej instytucji. The State of necessity was expressed as an exclusion of the criminal illegality (art. 26 § 1) or an exclusion of the guilt (art 26 § 2) in the Polish Criminal Code from 1997. This differentiation of the State of necessity is based on a different value proportion between rescued and sacrificed goods. The State of necessity excludes the criminal illegality in the situation when someone rescues goods which are morę valuable than sacrificed goods. This situation is social viable so it should be legał. In the article, author analyses conditions of the State of necessity as an exclusion of the criminal illegality. Particularly author makes analysis of the direct danger condition and the problems with determination of value proportion between rescued and sacrificed goods.