(untitled) (Studia Prawnicze / The Legal Studies, 2009)
Ostatnie zdarzenia na rynku finansowym spowodowały ponowne zainteresowanie instytucjami prawnymi w ostatnim okresie nieco rzadziej stosowanymi w praktyce. Jedną z nich jest, tzw. klauzula rebus sic stantibus,obecna w polskim prawe przede wszystkim w art. 357 КС. Przepisowi art. 3571КС doktryna poświęciła wiele opracowań, w tym również monograficzne. Wypowiedzi te jednak zazwyczaj nie próbowały zdefiniować jednej z głównych przesłanek zastosowania art. 357 КС (tj. nadzwyczajnej zmiany stosunków), często uciekając do kazuistyki lub przedstawiając określoną interpretację jako zasadę, od której mogą występować bliżej nieokreślone, ale liczne wyjątki. Dopiero ostatnie dwa duże opracowania A. Brzozowskiegooraz A. Malarewicz poświęciły dużo uwagi temu zagadnieniu; warto jednak rozważenia te rozwinąć, zwłaszcza że stanowiska obu przywołanych autorów w znacznym stopniu są ze sobą sprzeczne. Jest to zresztą analiza bardzo istotna dla praktyki prawa, albowiem opracowanie w miarę precyzyjnej definicji pojęcia „nadzwyczajnej zmiany stosunków” znacznie ułatwi zastosowanie normy z przepisu art. 357 КС w praktyce prawniczej, zarówno doradczej, jak i orzeczniczej. This study is devoted to one of the key premises for application of Article 357 of the Polish Civil Code, namely an extraordinary change in relations. Based on the analysis of the language, history (development of rebus sic stantibus clause which found expression in Article 357 of the Polish Civil Code) and views in jurisprudence and case law, the author forms his own definition of this premise as a change in actual or legal circumstances which occurs after the agreement is executed and can be recognised as unusual or extraordinary, taking into consideration the situation of the parties on the date of execution, save that the circumstances which underwent a change may of general, regional, local or even personal nature and may affect the change of actual or legal situation of many persons, both parties to the agreement or only one of the parties to the agreement.