(untitled) (Studia Prawnicze / The Legal Studies, 2012)
W nielicznych i raczej lakonicznych wypowiedziach doktryny poświęconych zagadnieniu powództwa o ustalenie prawa do wydziedziczenia zdaje się przeważać pogląd, iż powództwo to jest dopuszczalne na gruncie prawa polskiego. Autorzy niniejszego artykułu podzielają to stanowisko. Wskazują oni, że możliwość ta wynika z faktu, że wydziedziczenie jest uprawnieniem („wąskim” prawem podmiotowym) i jako takie podlega ustaleniu na podstawie art. 189 k.p.c. Przedstawiają także charakterystykę tego prawa. Zdaniem autorów niniejszego artykułu legitymacja czynna do wytoczenia przedmiotowego powództwa przysługuje wyłącznie przyszłemu spadkodawcy – gdyż tylko on ma w tym interes prawny. Zaś legitymacja bierna przysługuje jedynie osobie, która ma zostać wydziedziczona – gdyż tylko względem niej istnieje ów interes. Wskazują ponadto, iż rozkład ciężaru dowodu w sprawach o ustalenie prawa do wydziedziczenia wynika z reguł ogólnych procedury cywilnej. Sądem właściwym do wniesienia przedmiotowego powództwa jest, zdaniem autorów, sąd okręgowy, którego właściwość miejscową wyznacza w zależności od okoliczno-ści konkretnej sprawy art. 41, 42 albo 43 k.p.c. Umowy prorogacyjne w przypadku omawianego powództwa uznają oni za niedopuszczalne. The authors agree with the standpoint expressed in few rather laconic statements of the legal doctrine that the discussed court action is allowed under the Polish civil law. They claim that this possibility arises from the fact that disinheritance, which has been characterized in the article, is an entitlement (a “narrow” subjective right) which can be established on the basis of Article 189 of the Polish Civil Procedure Code (PCPC). According to them, only a bequetaher in spe possesses the legal interest in bringing the court action (can be a plaintiff) and this interest exists only in relation to the person who is to be disinherited (can be a defendant). The burden of proof is divided in accordance with the general rules of the civil procedure. In the authors’ opinion, a regional court which territorial jurisdiction is determined by the Article 41, 42 or 43 PCPC (it depends on the circumstances of a specific case) is appropriate to examine the discussed court action and a prorogation contract is not allowed.