(untitled) (Studia Prawnicze / The Legal Studies, 1990)
Z punktu widzenia postulatu poprawności i jednolitość orzecznictwa nasuwa się doniosły problem implikacji krytycznej oceny stanu prawnego w przedmiocie gwarancji i rękojmi i wątpliwości w orzecznictwie sądów. Co powinien, czy mógłby uczynić w tym zakresie Sąd Najwyższy? Narzuca się trudny problem, w jakim momencie obowiązywania określonego zespołu przepisów prawnych aktualna jest sprawa uchwalenia przez Sąd Najwyższy wytycznych w zakresie wykładni prawa i praktyki sądowej w celu ujednolicenia orzecznictwa wszystkich sądów (art. 13 pkt 3 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym): czy w fazie młodości aktu prawnego, jego dojrzałości, czy starzenia się? Wytyczne mogą być: a) projektujące na przyszłość, b) podsumowujące, syntetyzujące dotychczasową praktykę sądów powszechnych i Sądu Najwyższego. Narzuca się w równej mierze problem, co mogą po przeszło dwudziestu latach obowiązywania kodeksu cywilnego zapewnić wytyczne. Mogą usunąć wątpliwości, zapewnić jednolitość i poprawność wykładni i stosowania prawa, mogą , zintegrować” cały system odpowiednich przepisów prawnych, niejako „zrekonstruować” system norm, scalić go pod względem judykacyjnym. Oczywiście wytyczne nie mogłyby objąć swoim zakresem wszystkich problemów, ale te, które nasuwają wątpliwości i są źródłem rozbieżności praktyki sądowej. Nie można by pominąć, niedocenionego, może słusznie, zagadnienia źródeł prawnych niższego rzędu obowiązujących poza samym kodeksem cywilnym. Gdyby Sąd Najwyższy zdecydował się na uchwalenie wytycznych w rozważanym przedmiocie, wytyczne mogłyby mieć charakter kompleksowy w tym przede wszystkim sensie, że – jak się wydaje – przedstawiłaby cały system roszczeń, z tytułu gwarancji i rękojmi, jak i odpowiedzialności kontraktowej na zasadach ogólnych i odpowiedzialności deliktowej. Najwyższą miarą optymalności funkcjonowania określonych instytucji prawnych czy też zespołu norm jest ich poprawne i jednolite stosowanie w praktyce sądowej i realizacja w obrocie towarowym. From the point of view of the postulate of correctness and uniformity of judicial decisions, a momentous problem of the implications of a critical assessment of the state of the law in the subject guarantees and warranties and the uncertainties in the jurisprudence of the courts arises. What should or could the Supreme Court do in this regard? A difficult problem arises, namely at what time during which the specific set of legal provisions is effective, is the approval of guidelines for the interpretation and uniformity of judicial decisions of all courts by the Supreme Court (Article 13(3) of the Supreme Court Act of 20 September 1984): during the youth of a legal act, its maturity or ageing? The guidelines can be: a) projecting into the future, b) summarising, synthesising the existing practice of the common courts and the Supreme Court. Equally imposing is the problem of what the guidelines can provide after more than twenty years of the effective period of the Civil Code. They can remove doubts, ensure uniformity and correctness of the interpretation and application of the law, they can “integrate” the entire system of relevant legal provisions, “reconstruct” the system of norms and consolidate it in terms of jurisprudence. Obviously, the guidelines could not cover all possible problems, but problems which result in doubts and are a source of divergence in the court practice. The perhaps rightfully underestimated issue of lower rank legal sources effective outside of the Civil Code itself cannot be omitted. If the Supreme Court had decided to enact guidelines on the considered subject, the guidelines could have been comprehensive in the sense that, above all, they would seem to have presented the entire system of claims covered under guarantees and warranties, as well as contractual liability based on general principles and liability in tort. The highest measure of the optimal functioning of certain legal institutions or a set of norms is their correct and uniform application in judicial practice and implementation in commodity trading.