(untitled) (Studia Prawnicze / The Legal Studies, 1991)
Zgodnie z amerykańską wersją zasady podziału władzy Konstytucja ustanawia trzy równorzędne organy najwyższe. Spośród nich Kongres uchwala ustawy, Prezydent je realizuje, a Sąd Najwyższy sprawuje kontrolę konstytucyjności prawa. Kontrola ta polega min. na dokonywaniu ostatecznej oceny, czy stosowne działania egzekutywy włącznie z wydawanymi przez nią aktami niższej rangi — nie pozostają z tymi ustawami w sprzeczności. Na straży reguły rozdziału władzy państwowej stoi równocześnie system hamulców, który m.in. wyposaża Prezydenta w prawo weta ustawodawczego. W myśl art. I § 7(2) konstytucji „każdy projekt ustawy uchwalony przez Izbę Reprezentantów i Senat, zanim stanie się ustawą, winien zostać przedłożony Prezydentowi". Niezależnie od tego „każde zarządzenie, rezolucja lub uchwała wymagająca zgodnego stanowiska Senatu i Izby Reprezentantów (wyjąwszy sprawę odroczenia obrad) powinno zostać przedstawione Prezydentowi Stanów Zjednoczonych i uzyskuje moc prawną, dopiero gdy zostanie przez niego zatwierdzone. W razie niezatwierdzenia wymaga ono ponownego uchwalenia większością 2/3 członków Senatu i Izby Reprezentantów, zgodnie z zasadami postępowania i ograniczeniami dotyczącymi projektów ustaw" art. I § 7(3). Formuła konstytucyjna jest tu więc jasna i klarowna — każdy akt uchwalony przez obie izby Kongresu (poza kwestią odroczenia obrad) podlega prezydenckiej akceptacji, a co a tym idzie, wetu ustawodawczemu. Wymóg zatwierdzenia nie powinien wobec tego dotyczyć tylko rezolucji zwykłych, tj. podjętych przez jedną izbę, a tymczasem weto legislatywy wyrażane jest także w drodze uchwał zbieżnych. Z szeregu wątpliwości konstytucyjnych towarzyszących tej instytucji na plan pierwszy wybijają się trzy. Po pierwsze, czy nie narusza ona prezydenckiego prawa weta? Po drugie, czy nie podważa ona reguły podziału władzy, która wyklucza udział parlamentu w wykonywaniu ustaw? I po trzecie, czy jest rzeczą słuszną, by ten ostatni scedował swą funkcję prawodawczą na korzyść swych komisji, przyznając im prawo weta legislatywy? Zanim wszakże spróbujemy się do nich ustosunkować, przybliżając w ten sposób polskiemu czytelnikowi dyskusję toczoną na ten temat przez konstytucjonalistów amerykańskich przez bez mała 50 lat, wpierw kilka słów odnośnie do rodowodu tej instytucji w tym kraju.