O kontroli chuligaństwa futbolowego w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem sytuacyjnej prewencji uwag kilka

Zgłoś artykuł

PDF

Słowa kluczowe

przestępczość stadionowa
chuligaństwo
polityka kryminalna
sytuacyjne zapobieganie przestępczości
football hooliganism control
situational prevention

Jak cytować

Drzazga, E. (2013). O kontroli chuligaństwa futbolowego w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem sytuacyjnej prewencji uwag kilka. Archiwum Kryminologii, (XXXV), 193–212. https://doi.org/10.7420/AK2013G

Abstrakt

The development of international measures of football hooliganism control has been proceeding along several paths and included a number of different aspects of broadly understood control over the phenomenon. One can define 4 periods differing in the football hooliganism control paradigms applied: the first period - stretching from 1960s to 1985, second - between 1985 and 1997, third - 1997 to 2000 and fourth - from 2000 up to the present day. Consider-ing the issue of situational prevention of football hooliganism, control measures could be divided into two groups, or levels. The first level was mostly concerned with 'hard' means, i.e. such based on activities that rendered breaking the law or upsetting the public order more challenging. This was done with simple techniques of isolating opposing groups of supporters from each other by police cordons, fencing out sections of stadiums, putting up barriers, or 'cages' for visiting fans. Other popular 'hard' means aimed at increasing the perpetrator's risk of being subject to negative consequences, which mostly meant intensified police presence at a stadium. The progression to level 2 control was triggered by results brought by research on crowd management techniques conducted after the 2000 European Championship. The new trend involved gradual balancing out the 'hard' and 'soft' means, the latter having the purpose of limiting provocation and excuses (promoting the atmosphere of a joyful festival at football events, avoiding 'arming' and confrontation by security personnel, employment of surveillance and emergency services, etc.). A comparison of the ways in which football hooliganism situational prevention developed with the integrated model of situational crime prevention brings an interesting insight into the effectiveness of the new situational trend, which is a method broadly employed in Western Europe to counter football hooliganism. According to R. Wortley, while the notion of opportunity reduction assumes that there already is an offender who is motivated or at least ambivalent and ready to commit a crime, the fact is that motivation to commit a crime may occur as a result of particular situational factors. Wortley defined 4 types of factors motivating a perpetrator to commit a crime, or the so-called precipitators: prompts, pressures, permissibility, and provocations. The integrated concept of situational prevention discussed in the article is a merger of the traditional methods of limiting crime opportunities, or the so-called 'hard' means, with a complementary set of techniques minimizing other situational factors proposed by R. Wortley, i.e. 'soft' means. D.B. Cornish and R.V. Clarke proposed a combination of the two approaches, which resulted in vastly broadened array of situational crime prevention techniques.

https://doi.org/10.7420/AK2013G
PDF

Bibliografia

Błachut J., Gaberle A., Krajewski K., Kryminologia, Arche, Gdańsk 2007.

Carnibella G., Fox A., Fox K., McCann J., Marsh J., Football Violence in Europe. A Report to the Amsterdam Group, The Social Issues Research Centre (SIRC), Social Issues Research Centre, Oxford 1996.

Chlebowicz P., Chuligaństwo stadionowe. Studium kryminologiczne, Oficyna a Wolters Kluwer Business, Warszawa 2009.

Clarke R.V.G., „Situational” Crime Prevention. Theory and Practice [w:] K. Moss (red.), Crime Reduction, t. III, Routledge, London 2009.

Clarke R.V.G., Situational Crime Prevention. Successful Case Studies, Harrow and Heston, New York 1992.

Cohen S., Folks Devils and Moral Panics, Routledge, London 2002.

De Biasi R., Policing of Hooliganism in Italy [w:] D. Della Porta, H. Reiter (red.), Policing Protest. The Control of Mass Demonstrations in Western Democracies, University of Minnesota Press, Minneapolis 1998.

Frosdick S., Marsh P., Football Hooliganism, London 2005.

Jeffrey C.R., Crime Prevention Through Environmental Design, Sage, Beverly Hills 1971.

Kossowska A., Sytuacyjne zapobieganie przestępczości, „Archiwum Kryminologii” 1994, t. XX, s. 7-20, https://doi.org/10.7420/AK1994A.

Melnick M.J., The Mythology of Football Hooliganism. A Closer Look at the British Experience, „International Review for Sociology of Sport” 1986, nr 21.

Newman O., Defensible Space, Macmillan Company, New York 1972.

Poulton E., ‘Fantasy Football Hooliganism’ in Popular Media, „Media, Culture & Society” 2007, t. 29, nr 1.

Spaaij R., Understanding Football Hooliganism. A Comparison of Six Western European Football Clubs, Amsterdam University Press, Amsterdam 2006.

The Draft Football (Disorder) Act, House of Commons Library „Research Paper” July 2000.

Tsoukala A., Football Hooliganism in Europe. Security and Civil Liberties in the Balance, Palgreve Macmillan, London 2009.

Tsoukala A., Security Policies & Human Rights in European Football Stadia, „Research Paper” 2007, http://www.ceps.be.

Wortley R., A Classification of Techniques for Controlling Situational Precipitators of Crime, „Security Journal” 2001, nr 14.

Art. 11 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1231.) przyznaje autorskie prawa majątkowe do utworu zbiorowego (w tym publikacji periodycznej) wydawcy, zaś do poszczególnych części mających samodzielne znaczenie - ich twórcom. Pomimo, że przeważnie na treść utworów zbiorowych składają się utwory wielu autorów, to inicjatorem ich powstanie jest wydawca, któremu ustawa przyznała autorskie prawa majątkowe do całości takiego utworu jako takiego, czyli prawo do decydowania o sposobach eksploatacji i otrzymywania wynagrodzenia. Do poszczególnych części utworu zbiorowego, poszczególnych utworów, prawo przysługuje ich twórcom, chyba że przeniosą je na wydawcę.

Na platformie udostępniane są poszczególne artykuły wraz z zestawem metadanych tylko jeżeli autorzy wyrazili zgodę na wykorzystanie utworu (publikacji naukowej) na tym polu eksploatacji. Dostrzegając korzyści społeczne, jakie daje otwarty bezpłatny dostęp do publikacji prawniczych, Instytut Nauk Prawnych PAN jako Wydawca czasopisma, korzystając z legitymacji ustawowej,  zadecydował o opublikowaniu całych woluminów periodyku.

Autorzy artykułów opublikowanych w czasopiśmie, zainteresowani udostępnieniem publikacji w sposób otwarty, proszeni są o kontakt z Wydawcą w sprawie zawarcia umowy licencyjnej.

Pobrania

Download data is not yet available.