No. XXIX-XXX (2008)
Articles

Responses to Undesirable Minors’ Behaviour (Basic Issues)

Andrzej Gaberle
Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University

Published 2008-04-01

Keywords

  • juvenile,
  • prohibited act,
  • juvenile delinquency

How to Cite

Gaberle, A. (2008). Responses to Undesirable Minors’ Behaviour (Basic Issues). Archives of Criminology, (XXIX-XXX), 297–311. https://doi.org/10.7420/AK2007-2008X

Abstract

The article by Gaberle attempts to present the ways of reacting to the behaviour of minors according to the concepts developed by the legal and guardianship system. The author comments on and explains the differences and common assumptions of the concepts forreacting to the socially undesirable behaviour of minors by means of a system conventionally referred to as juridical and protective. Gaberle believes that due to the changing history and social views on the treatment of persons who commit crimes but are not considered adults by the law, the ways of reacting to their misdemeanours have also changed. The author tries to argue in favour of the correct concept by weighing up the pros and cons of the state’s use of the guardianship and jury systems. He also draws attention to the expediency of both systems through the simultaneous use of legal measures and non-legal ones.The text analyses the legal definition of a minor. It questions the legitimacy of resorting to legal and penal measures with regard to people who are not legally considered adults due to their incomplete ability to rationally assess the consequences of their own behaviour. According to the author, the reality imposed by legal definitions does not take into account the real circumstances in which the minor finds himself or herself, namely his or her biological and psychological development. The article presents arguments in favour of the state’s choice of a guardianship system over the behaviour of a minor who has committed a criminal act. According to the author, this system is more strongly supported by the sociological sciences and is the basis of the tradition of Polish legal regulations on minors. The choice of the guardianship system should not be seen as more lenient than the juridical system. Both have the same goal: to save the minor from going completely astray from the path of socialisation and eventually entering a life of crime.The measures applied within the framework of the guardianship system may be equally severe, but they should not be considered on par with a punitive sanction. The institutions which minors encounter in the care system should have trained staff using the resources with which it has been equipped by the state, including legal means.

References

  1. Adamik K., Lisiecki M., Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich – próba oceny funkcjonowania niektórych zasad procesowych, „Przegląd Sądowy” 1997, nr 7–8.
  2. Adamski F., Socjologia małżeństwa i rodziny, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982.
  3. Albrecht H.-J., Kichling M. (red.), Jugendstrafrecht in Europa. Kriminologische Forschungsberichte aus dem Max-Planck-Institut für ausländisches und internationales Strafrecht, t. 100, Max-Planck-Institut für ausländisches und internationales Strafrecht, Freiburg 2002.
  4. Albrecht P.-A., Das Strafrecht im Zugriff populistischer Politik [w:] P.-A. Albrecht, Von unmöglichen Zustand des Strafrechts, P. Lang, Frankfurt am Main 1995.
  5. Albrecht P.-A., Die Bedrohung der Dritte Gewalt durch irrationale Sicherheitspolitik [w:] Irrwege der Strafgesetzgebung, P. Lang, Frankfurt am Main 1999.
  6. Batawia S., Proces społecznego wykolejania się nieletnich przestępców, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1958.
  7. Bee H., Psychologia rozwoju człowieka, przeł. A. Wojciechowski, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2004.
  8. Cieślak M., Od represji do opieki (rzut oka na ewolucję zasad odpowiedzialności nieletnich), „Palestra” 1973, nr 1.
  9. Czarnecka-Dzialuk B., Nieletni sprawcy czynów karalnych przed sądem rodzinnym, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 1993.
  10. Czarnecka-Dzialuk B., Ostrihanska Z., Wójcik D., Zasady odpowiedzialności nieletnich wobec kodyfikacji karnej, „Państwo i Prawo” 1998, z. 9–10.
  11. Gaberle A., Odpowiedzialność karna nieletnich (uwagi na tle art. 10 § 2 k.k.) [w:] J. Giezek (red.), Przestępstwo − kara − polityka kryminalna. Problemy tworzenia i funkcjonowania prawa. Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Tomasza Kaczmarka, Zakamycze, Kraków 2006.
  12. Gaberle A., Postępowanie wykonawcze w projekcie Kodeksu nieletnich (zagadnienia podstawowe), „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 2005, nr 49.
  13. Gaberle A., Rozstajne drogi. Wymiar sprawiedliwości między retrybutywną a naprawczą reakcją na przestępstwo [w:] W. Czapliński (red.), Prawo w XXI wieku. Księga pamiątkowa 50-lecia Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warszawa 2006.
  14. Gierowski J.K., Diagnoza procesów motywacyjnych jako przedmiot opinii sądowo-psychologicznej [w:] J. Stanik (red.), Problemy psychologiczno-psychiatryczne w procesie karnym, Uniwersytet Śląski, Katowice 1985.
  15. Harasimiuk G., Ewolucja zasad odpowiedzialności, traktowania i postępowania z nieletnimi, „Ottonianum”, Szczecin 2000.
  16. Harasimiuk G., Nieletni sprawcy czynów zabronionych – winni czy ofiary w polskim modelu postępowania z nieletnimi [w:] L. Gardocki et al. (red.), Gaudium in litteris est. Księga jubileuszowa ofiarowana Pani Profesor Genowefie Rejman z okazji osiemdziesiątych urodzin, Liber, Warszawa 2005.
  17. Hilgard E., Wprowadzenie do psychologii, przeł. J. Radzicki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1972.
  18. Hirsch A. von, Law and Order. Politik des Ressentiments [w:] K. Lüderssen (red.), Aufgeklärte Kriminalpolitik oder Kampf gegen das Böse?, Nomos, Baden-Baden 1999.
  19. Karpiński Z., Czy słuszne jest zerwanie z kryterium rozeznania w postępowaniu z nieletnimi?, „Nowe Prawo” 1959, nr 10.
  20. Klaus W., Wczesna przestępczość nieletnich i jej skutki, „Archiwum Kryminologii” 2005-2006, t. XXVIII, s. 203-218, https://doi.org/10.7420/AK2005-2006M.
  21. Kołakowska-Przełomiec H., Przestępczość i niedostosowanie społeczne nieletnich w genezie przestępczości dorosłych, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1977.
  22. Korcyl-Wolska M., Postępowanie w sprawach nieletnich, Zakamycze, Kraków 2004.
  23. Kossowska A., Przestępczość i zachowania dewiacyjne współczesnej młodzieży polskiej (badania typu self-report), „Archiwum Kryminologii” 2005–2006, t. XXVIII, s. 219-226, https://doi.org/10.7420/AK2005-2006N.
  24. Kowalski S., Socjologia wychowania w zarysie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1979.
  25. Lewicki A., Paryzek L., Waligóra B., Podstawy psychologii penitencjarnej [w:] A. Lewicki (red.), Psychologia kliniczna, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1972.
  26. Łapińska R., Żebrowska M., Wiek dorastania [w:] M. Żebrowska (red.), Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976.
  27. Majchrzak Z., Nieletni, młodociani, dorośli zabójcy i mordercy. Gdzie kończy się norma, a zaczyna patologia, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2004.
  28. Malewska H., Eyre V., Przestępczość nieletnich. Uwarunkowania społeczno-ekonomiczne, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.
  29. Pietrusiński J., Rozwój z perspektywy jego podmiotu [w:] Tyszkowa M. (red.), Rozwój psychiczny człowieka w ciągu życia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1988.
  30. Pospiszyl K., Żabczyńska E., Psychologia dziecka niedostosowanego społecznie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1985.
  31. Przetacznik-Gierowska M., Stadia psychicznego rozwoju człowieka [w:] Tyszkowa M. (red.), Rozwój psychiczny człowieka w ciągu życia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1988.
  32. Rembowski J., Rodzina w świetle psychologii, wyd. 2., Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1986.
  33. Reykowski J., Osobowość jako centralny system regulacji i integracji czynności [w:] T. Tomaszewski (red.), Psychologia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976.
  34. Rzeplińska I., Nieletni skazani w warunkach art. 10 § 2 k.k. [w:] K. Krajewski (red.), Nauki penalne wobec problemów współczesnej przestępczości. Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Andrzeja Gaberle, Wolters Kluwer Polska, Warszawa–Kraków 2007.
  35. Skorny Z., Koncepcje socjalizacji w literaturze naukowej, „Psychologia Wychowawcza” 1974, nr 2.
  36. Stanowska M., Walczak-Żochowska A., Wierzbowski K., Uwagi o profilu ustawy o postępowaniu z nieletnimi, „Państwo i Prawo” 1983, z. 6.
  37. Stańdo-Kawecka B., Prawo karne nieletnich. Od opieki do odpowiedzialności, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2007.
  38. Strzembosz A., Nieletni sprawcy kradzieży w środowisku wielkomiejskim, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1971.
  39. Tavris C., Wade C., Psychologia. Podejścia oraz koncepcje, przeł. J. Gilewicz, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 1999.
  40. Tyszka Z., Socjologia rodziny: wprowadzenie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1975.
  41. Tyszkowa M., Rozwój psychiczny jednostki jako proces strukturacji i restrukturacji doświadczenia [w:] Tyszkowa M. (red.), Rozwój psychiczny człowieka w ciągu życia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1988.
  42. Wołoszynowa L., Młodszy wiek szkolny [w:] M. Żebrowska (red.), Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976.
  43. Wójcik D., Nieprzystosowanie społeczne młodzieży, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1984.
  44. Wójcik D., Środowisko rodzinne a poziom agresywności młodzieży przestępczej i nieprzestępczej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1977.
  45. Zoll A., Przestępstwo jako czyn [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, t. I, Zakamycze, Kraków 2004.
  46. Żabczyńska E., Przestępczość dzieci. Etiologia i rozwój, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1983.