Młodociani w świetle prawa i badań kryminologicznych

Zgłoś artykuł

PDF

Słowa kluczowe

młodociani przestępcy
polityka kryminalna
polityka penitencjarna
young adult offenders
criminal law

Jak cytować

Wiktorska, P. (2012). Młodociani w świetle prawa i badań kryminologicznych. Archiwum Kryminologii, (XXXIV), 135–155. https://doi.org/10.7420/AK2012D

Abstrakt

The article discusses the problem of young adult offenders in the light of provisions of current Polish criminal law and of criminological studies on this category of convicts over the years. Polish criminal code of 1997 in the article 115 paragraph 10 defines a young adult offender as a person 21 years old who commits a crime or a person under 24 years who is tried in a court of first instance. Two basic issues are involved in the notion of a young adult offender. First the age limits of the subject, second the character of penal measures to be used towards this particular category of offenders. Both issues are discussed at length in the article, particularly with respect to the fact that criminal law makes use of scientific findings from sociology, psychology and medicine to create normative regulations concerning conditions of liability of young adult offenders for their unlawful acts. As an example, one may discuss particular normative directives of the sentence provided for a young adult offenders as the court is obliged to, most of all, educate and resocialise. Educational and resocialisation aspect of the punishment does not mean that young adult offender are treated leniently, sometimes it may indicate a longer time of resocialisation and, at the same time, a longer imprisonment sentence to execute this objective . While sentencing a young adult offender, the court should decide in such a manner so that the liability of the accused is directed more into educational model than repressive one, yet this does not denote resignation from administering the penalty of unconditional imprisonment. Still, it needs to be admitted that in the Polish legal system there are few concrete provisions of law which define in detail how a young offenders should be treated which, according to the author, is somehow concerning. There are significant differences in criminal execution law. First, as a rule, young adult offenders should be imprisoned separately from adult ones. This is understandable because of susceptibility of young people to influence and pressure from adults. Moreover, young adult offenders are subject to system of programmed educational and resocialisation measures during imprisonment, which on one hand seems right, on the other evokes a series of questions and reservations. Discussion of normative situation of young adult offender are illustrated with selected criminological studies carried out so far concerning this category of offenders. Reported results of research show that young adult offenders have typical features characteristic for the whole group. Information on dysfunctional families and alcohol problems are always present. It is accompanied by low education level of their parents and their unemployment. Problems in the behavior of such offenders appear already in kindergarten age and increase during school education while the education process itself leaves a lot to be desired.

https://doi.org/10.7420/AK2012D
PDF

Bibliografia

Badźmirowska-Masłowska K., Młodociani sprawcy zabójstw w Polsce, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2000.

Berkowitz L., The frustration – aggression hypothesis, „Psychological Bulletin” 1989, t. 95.

Czapów C., Młodzież a przestępstwo, Nasza Księgarnia, Warszawa 1962.

Erikson E., Dzieciństwo i społeczeństwo, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 1997.

Hołyst B., Kryminologia, Wydawnictwo Prawnicze - LexisNexis, Warszawa 2001.

Kołakowska-Przełomiec H., Przestępczość i nieprzystosowanie społeczne nieletnich w genezie przestępczości dorosłych, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Warszawa 1977.

Kreutz M., Rozwój psychiczny młodzieży, Książnica-Atlas, Warszawa-Wrocław 1948.

Majchrzyk Z., Nieletni, młodociani, dorośli zabójcy i mordercy. Gdzie kończy się norma a zaczyna patologia, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2004.

Manstead A.S.R., Hewstone M., Psychologia społeczna, Warszawa 1996.

Paszkowska H., Młodociani sprawcy przestępstw przeciwko mieniu, „Archiwum Kryminologii” 1982, t. VIII-IX, s. 403-445, https://doi.org/10.7420/AK1982K.

Szelhaus S., Baucz-Straszewicz Z., Młodociani recydywiści. Wyniki badań 100 młodocianych recydywistów, „Archiwum Kryminologii” 1960, t. I, s. 165-214, https://doi.org/10.7420/AK1960D.

Szelhaus S., Przestępczość 100 młodocianych recydywistów w okresie od 18 roku życia do ukończenia 25-28 lat (wyniki badań katamnestycznych), „Archiwum Kryminologii” 1965, t. III, s. 97-120, https://doi.org/10.7420/AK1965B.

Szymanowska A., Więzienie i co dalej, "Żak", Warszawa 2003.

Szymanowski T., Młodociani w polskim prawie karnym i penitencjarnym, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1967.

Warylewski J., Kara. Podstawy filozoficzne i historyczne [w:] M. Melezini (red.), Kary i środki karne. Poddanie sprawcy próbie, Wydawnictwo C. H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2010.

Wiktorska P., Czekając na wokandę. Warunkowe przedterminowe zwolnienie młodocianych, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2010.

Wójcik D., Młodociani sprawcy rozboju, „Archiwum Kryminologii” 1972, t. V, s. 151-189, https://doi.org/10.7420/AK1972B.

Wójcik D., Środowisko szkolne a nieprzystosowanie szkolne i przestępczość młodzieży [w:] J. Jasiński (red.), Zagadnienia nieprzystosowania społecznego i przestępczości w Polsce, Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydaw. Polskiej Akademii Nauk, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1978.

Art. 11 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1231.) przyznaje autorskie prawa majątkowe do utworu zbiorowego (w tym publikacji periodycznej) wydawcy, zaś do poszczególnych części mających samodzielne znaczenie - ich twórcom. Pomimo, że przeważnie na treść utworów zbiorowych składają się utwory wielu autorów, to inicjatorem ich powstanie jest wydawca, któremu ustawa przyznała autorskie prawa majątkowe do całości takiego utworu jako takiego, czyli prawo do decydowania o sposobach eksploatacji i otrzymywania wynagrodzenia. Do poszczególnych części utworu zbiorowego, poszczególnych utworów, prawo przysługuje ich twórcom, chyba że przeniosą je na wydawcę.

Na platformie udostępniane są poszczególne artykuły wraz z zestawem metadanych tylko jeżeli autorzy wyrazili zgodę na wykorzystanie utworu (publikacji naukowej) na tym polu eksploatacji. Dostrzegając korzyści społeczne, jakie daje otwarty bezpłatny dostęp do publikacji prawniczych, Instytut Nauk Prawnych PAN jako Wydawca czasopisma, korzystając z legitymacji ustawowej,  zadecydował o opublikowaniu całych woluminów periodyku.

Autorzy artykułów opublikowanych w czasopiśmie, zainteresowani udostępnieniem publikacji w sposób otwarty, proszeni są o kontakt z Wydawcą w sprawie zawarcia umowy licencyjnej.

Pobrania

Download data is not yet available.